Permanent spitsuur

Wat Marco Zwinkels, een Rotterdammer, opviel toen hij naar Stockholm verhuisde was de rol van de man in de Zweedse samenleving. 'Heel anders. Het kostwinnersmodel in Nederland staat mijlenver af van de Zweedse opvattingen over mannen en vrouwen', zegt Zwinkels, terwijl hij aan tafel het huiswerkboek van zijn dochtertje Karin openslaat.

Marco Zwinkels (38) studeerde aan de TU Delft en aan de Technische Hogeschool in Stockholm, waar hij promoveerde. Hij woont sinds 1991 in Zweden, is met de Zweedse Katarina getrouwd en heeft drie kinderen. Zwinkels werkt bij Sandvik, een Zweeds metaalconcern. Familie Marco ZWINKELS .foto VINCENT MENTZEL/NRCH==F/C==Stockholm,Zweden, 23 januari 2006 migratie werken in buitenland emigratie Mentzel, Vincent

We zitten in de huiskamer van de Zwinkels, in Sundbyberg - een rustige buitenwijk van Stockholm met royale vrijstaande huizen. Tijdens zijn studie aan de Technische Universiteit in Delft kwam hij in Zweden terecht, ontmoette er zijn huidige vrouw Katarina, die bedrijfseconomie studeerde. Toen hij was afgestudeerd, waagde Zwinkels de gok en verhuisde. Inmiddels woont hij vijftien jaar in Zweden.

Het is spitsuur bij de Zwinkels, 's avonds om acht uur. Marco (38) en Katarina (39) werken allebei overdag. Marco bij een groot Zweeds bedrijf, het metaalconcern Sandvik. Katarina bij een internationaal tijdschriftenconcern. 's Avonds zijn ze meestal thuis, bij hun drie dochters Karin (7), Andrea (5) en Julia (9 maanden).

'Mijn positie als man is hier heel anders dan in Nederland', zegt Zwinkels. Dat heeft volgens hem te maken met het emancipatie-ideaal van de sociaal-democraten, die vinden dat mannen en vrouwen dezelfde positie in de samenleving horen te hebben. 'Op het werk en thuis. Daarop is de hele samenleving ingericht.'

Vergeleken bij Nederland, waar bijna driekwart van de kinderloze vrouwen denkt dat een gezin niet te combineren is met een veeleisende baan, lijkt Zweden een sociaal paradijs. Een royaal ouderschapsverlof met behoud van 90 procent van het inkomen. Zwinkels: 'Toen Karin, onze eerste dochter, geboren werd konden we 450 dagen vrij nemen, ouderschapsverlof. Het is de gewoonste zaak van de wereld dat man en vrouw dat verdelen.' En het is niet zo dat als je thuiszit, je vervolgens je carrière kan vergeten, voegt hij eraan toe. 'Iedereen neemt ouderschapsverlof, ook mijn baas.' Toen Zwinkels, actief in de research bij Sandvik, na vier maanden weer terugkeerde, kreeg hij meteen een nieuwe interessante assignment aangeboden.

Er is nog iets wat Nederland niet kent, zegt Zwinkels. Als een van zijn dochters ziek is, mag vader of moeder thuisblijven. Maximaal 120 dagen per jaar mogen ouders opnemen, doorbetaald. Na ruim een jaar gaan kinderen naar de crèche, waar 80 procent van de Zweedse kinderen is ondergebracht. De opvang is bovendien heel voordelig. Voorheen werden ouders belast naar inkomen. Nu betaalt iedereen hetzelfde: 110 euro voor het eerste kind, minder voor de anderen.

Het idee achter de Zweedse gezinspolitiek is dat ouders het eerste, belangrijkste, jaar voor hun kind zorgen. Daarna regelt de staat alles: voor- en naschoolse opvang. 'Julia leveren we om 7.30 uur af bij de Förskola, de crèche. Om 17.00 of 18.00 uur halen we haar weer op.'

Aanpoten is het wel, bekent Zwinkels - ondanks alle mooie regelingen. Dat verklaart volgens hem het hoge ziekteverzuim. Veel burn outs. De werkdruk is hoog, het aantal scheidingen ook. Veel werkende vaders en moeders staan er alleen voor. 'Gebrek aan tijd, daarover gaat elk debat.' Zelf werkt hij vaak 's avonds en in het weekend door. Dan schuift Karin haar schrift onder zijn neus. 'Tuf, tuf, tuf, zei het bootje'. 'Nakijken', commandeert ze en kijkt haar vader streng aan.

    • Michèle de Waard