'Islamcentrum in hoofdstad is nodig'

Het beoogde centrum voor islamitische kunst en cultuur in Amsterdam zal jaarlijks ongeveer 2,5 miljoen euro gaan kosten, voor de huur van een nieuw gebouw, twintig personeelsleden en de programmering.

Het leeuwendeel van dat bedrag (1,5 miljoen) moet komen van de gemeente Amsterdam en het rijk, de rest van cultuurfondsen en sponsors .

Dit staat in het businessplan van Kunst- en Cultuurhuis Marhaba (Arabisch voor 'welkom'). Voorzitter Haci Karacaer van de net opgerichte stichting Marhaba is optimistisch over de slaagkans: 'Heel veel Amsterdammers vinden inmiddels dat er een islamcentrum moet komen.' Karacaer verwijst naar een bijeenkomst april vorig jaar in de ambtswoning van burgemeester Cohen, waar dertig prominente Amsterdammers steun uitspraken voor het initiatief.

Het idee voor een islamcentrum is in 2001 geboren bij lokale bestuurders in Amsterdam-West, waar veel islamitische immigranten wonen. Marhaba moet in Amsterdam de trots van moslims op de eigen cultuur vergroten, een ontmoetingscentrum zijn voor moslims en niet-moslims, de kennis over de 'barmhartige, de literaire en de poëtische islam' bevorderen, de moslimgemeenschap aanzetten tot zelfreflectie en het publieke debat op een diepgravende manier aanjagen. 'Vergelijk het centrum met het Joods Historisch Museum of het Bijbels Museum', zegt Karacaer.

De staatssecretarissen Van der Laan (Cultuur) en Nicolaï (Internationaal Cultuurbeleid) hebben inmiddels een vergelijkbaar initiatief ontplooid. Een commissie doet nu onderzoek naar een 'mediterraan huis', waarvan het nog niet duidelijk is of het zich zal richten op het hele Middellandse Zeegebied (Van der Laan) of vooral op Turkije en Marokko (Nicolaï).

In Amsterdam is inmiddels dertig procent van de bevolking moslim. 'De immigranten zijn niet langer gasten, maar burgers van deze stad. Het islamcentrum markeert het einde van de tijdelijkheid', zegt Karacaer. Marhaba wil zich richten op jonge moslims met een hbo-opleiding, jonge autochtonen 'met een grootstedelijk leefpatroon' (studie, reizen, feesten), oudere autochtonen met culturele belangstelling, mediavertegenwoordigers en vooral scholieren vanaf 10 jaar.

Het kunst- en cultuurhuis moet worden gebouwd op een nog nader te bepalen locatie in het centrum van Amsterdam, omdat geïnteresseerden hier makkelijk binnenlopen. Het gebouw krijgt onder meer een bibliotheek, een auditorium, een winkel, cursusruimten, een restaurant, een theehuis en expositieruimten. 'Kleine expositieruimten voor bijvoorbeeld beginnende schilders', geeft Karacaer aan. 'Wij doen kleinschalige projecten.'

Voor grootschalige projecten wil Marhaba samenwerken met gevestigde instellingen. 'Stel dat we een muziekfestival willen organiseren, dan doen we dat bijvoorbeeld met Het Muziekgebouw', zegt Karacaer. De grote instellingen staan daarvoor ook open, weet Karacaer: 'Ze moeten ook wel. De Nieuwe Kerk had nooit 400.000 bezoekers getrokken met de Marokko-tentoonstelling als er niet enkele Marokkanen in de organisatie hadden gezeten.'

Ook al moet de financiering nog rondkomen, Marhaba is al wel begonnen. De stichting met in het bestuur onder anderen de publicistes Yasmine Allas en Nazmiye Oral en de ex-politici Felix Rottenberg (PvdA) en Pieter Winsemius (VVD). Half februari wordt het programma gepresenteerd. Met onder meer debatten. Karacaer: 'Niet van die oppervlakkige kemphanengevechten. Stel dat we zouden praten over de zaak-Pamuk, dan gaan we het niet hebben over Pamuk en zijn tegenstanders, maar juist over de grote groep die er tussen zit.'

    • Karel Berkhout