Een homeopathische privatisering

Eerst het uitgangspunt.

Schiphol wordt geprivatiseerd. Dan kan de luchthaven makkelijker kapitaal aantrekken om te groeien. Het is geen overheidstaak om toekomstige expansie van Schiphol te financieren. Met het geld dat nu opgesloten zit in Schiphol kan de overheid andere nuttige dingen doen.

Dan de uitwerking.

Schiphol zal niet volledig verkocht worden, omdat anders publieke belangen in gevaar komen. Maximaal 49,9 procent van de aandelen gaat in de verkoop. Maar voordat de overheid zijn aandelen van de hand doet, zal Schiphol een eenmalige bonus uitkeren aan de aandeelhouders, waarmee Schiphol verzwakt wordt en de overheid versterkt.

Als er iets niet met de uitgangspunten van Schiphols privatisering te maken heeft, dan is het wel de uitwerking. De luchthaven zal financieel verzwakt op de beurs debuteren en sneller geld nodig hebben. En omdat de overheid via een amendement van CDA'er M. Haverkamp verplicht is een meerderheid in Schiphol te behouden, zal zij bij iedere financieringsronde van de ambitieuze luchthaven de portemonnee moeten trekken.

Minister G. Zalm van Financiën moest gisteren onder druk van de Tweede Kamer een nieuw compromis over Schiphol toezeggen. Het betreft ditmaal de verkooptechniek.

Hij beloofde dat er tegelijk op de beurs en buiten de beurs (onderhands) aandelen zullen worden verkocht. De beleggers die rechtstreeks kopen moet daarbij iets extra's worden geboden, anders kunnen ze net zo goed met de beursgang meedoen. En passant worden zo de gelijke rechten voor aandeelhouders, waar Zalm zich veel voor heeft ingezet, terzijde geschoven.

Het aantal onderzoekers dat zich in opdracht van de politiek over Schiphol heeft gebogen is nauwelijks meer te tellen. En iedere opdracht was eng geformuleerd: dan weer over de techniek van verkoop, dan weer over de omvang ervan. Of er wel of niet geprivatiseerd moest worden, werd meestal niet gevraagd.

Dat ligt ook gevoelig, want hartstochtelijke voorstanders van een privatisering zijn er in Den Haag nauwelijks te vinden. Maar de cocktail van fractiedisciplines, herenakkoorden, machtsverhoudingen en andere logica zorgt voor een bruisend goedje dat maar één kant op stroomt: die van privatisering.

Ondertussen is de oplossing voor Schiphol zo verdund, dat het een slap aftreksel is geworden. In de geneeskunde staat dit bekend als homeopathie. Schudden is noodzakelijk, het zelfgenezend vermogen staat voorop. Dat het werkt, is nog nooit aangetoond. Je moet er in geloven.

Jeroen WesterJeroen Wester

    • Jeroen Wester