Chinese slag om de arm

Chinese kruidenmengsels kalmeren de prikkelbare darm, schrijven kritische onderzoekers. Met een enorme slag om de arm.

Verbazingwekkend, dat Cochrane-onderzoekers zich aan een review over kruidengeneeskunde zetten. Cochrane-onderzoekers baseren hun oordeel op een kritische bespreking van gepubliceerd onderzoek naar een medicijn of medische ingreep. Ze beoordelen de kwaliteit en vellen dan een hard oordeel over de werkzaamheid. Bij onderzoek naar de werking van kruiden laat die kwaliteit bijna altijd te wensen over. Dat blijkt ook nu weer.

De prikkelbare darm is een ziekte bij mensen met een vaak pijnlijke darm, die opgezwollen is, waar de feces te snel of te langzaam en te dik of te dun uit komt. Stress vergroot de verschijnselen.

Mooi aan de nieuwe Cochrane-review is de grote moeite die de onderzoekers deden onderzoek op te duikelen dat in het Westen onbekend is. De eerste auteur van de review is prof. Jiangping Liu, verbonden aan wat in het Engels de Beijing University of Chinese Medicine heet. Van de 75 onderzoeken die voor een beoordeling in aanmerking kwamen, waren er 70 alleen in het Chinees gepubliceerd. In de Westerse databases kwamen ze niet voor.

Of dat erg is, valt na lezing van de review te betwijfelen. De kwaliteit van de onderzoeken was over het algemeen zo bedroevend dat aan de geldigheid van de resultaten getwijfeld moet worden. Voornaamste klacht: geen goede verdeling van de deelnemers over de groep die het te onderzoeken medicijn nam en de groep die als vergelijking een neppil of een gebruikelijk medicijn slikte. Tweede klacht: proefpersonen of hun artsen wisten te vaak wie het onderzochte middel slikte en wie de neppil. De meeste onderzoeken waren te beperkt van omvang. En verreweg de meeste kruidenmengsels waren maar eenmaal onderzocht. 'Eén onderzoek is geen onderzoek', is een geldige slogan in de medische wereld. Maar toch: het is een inkijkje in de ontoegankelijke Chinese medische farmacologische wetenschap.

Het lag voor de hand om een ziektebeeld te nemen waarvoor de westerse geneeskunde weinig te bieden heeft. Veel mensen wijken uit naar alternatieve of complementaire geneeskunde.

Wat werkt? Een 'Standaard Chinees Kruidenmengsel', samengesteld uit 20 kruiden, en verder 'STW-5' met 9 kruiden en 'STW-5 II' met 5 kruiden. Die preparaten bevatten alle drie kruiden als Bittere scheefbloem (die veel wordt aangeraden, maar als monopreparaat geen effect op de prikkeldarm heeft), citroenblad, kamille en zoethout. Ook het uit andere kruiden samengestelde Tongxie Yaofang doet wat. En verder vertonen het Tibetaanse kruidenmengsel Padma Lax, waar onder andere gember in zit een (Indiaas) Ayurvedisch kruidenmengsel een aangetoond effect. Maar de effecten zijn bescheiden en wie zekerheid wil: er is nog veel, en vooral beter onder zoek nodig.

Wim Köhler