Nieuw Turks plan voor Cyprus

Turkije heeft gisteren een nieuw plan gepresenteerd voor een oplossing van de kwestie-Cyprus. Kern van het voorstel is dat de internationale gemeenschap het embargo tegen de Turkse Republiek Noord-Cyprus opheft. In ruil daarvoor wil Turkije zijn havens en vliegvelden openstellen voor schepen en vliegtuigen van de Republiek Cyprus. Op een topconferentie, die niet later dan mei of juni zou plaatshebben, moeten, aldus Ankara, Turkije, Griekenland en de Turks- en Grieks-Cyprioten zich opnieuw inspannen voor een oplossing.

Turkije heeft het plan al naar de Verenigde Naties gestuurd die, net als in het verleden, het voortouw zouden moeten nemen bij eventuele vredesbesprekingen. Daar wordt het plan inmiddels “bestudeerd“. Of het verder komt dan de studeertafel is de vraag. De Cyprische president, Papadopoulos, liet weten dat hij “niets nieuws“ in de voorstellen zag. Zijn minister van Buitenlandse Zaken, Iacovou, sprak van “opgewarmd eten“.

Met het plan van gisteren probeert Turkije het initiatief in de kwestie-Cyprus te herwinnen. De beweegruimte van de Turkse regering is echter uiterst beperkt. Veel Turken, en dan met name het nationalistische kamp, zien al te vergaande concessies jegens de Grieks-Cyprioten als verraad aan de Turks-Cyprische broeders op het noorden van het eiland. Anderzijds eist de Europese Unie dat Turkije zijn havens en vliegvelden openstelt voor Grieks-Cyprische vaartuigen. Ankara is daartoe verplicht, aldus Brussel, op basis van het akkoord over de douane-unie dat het heeft met de Unie.

Turkije had gehoopt dat het zogeheten Annan-Plan voor de hereniging van Cyprus het zou halen in Cyprus. Maar bij een referendum in 2004 wezen de Grieks-Cyprioten dat af. Omdat de Turks-Cyprioten voorstemden, hoopte Turkije dat de EU ferme maatregelen zou nemen om het isolement van Noord-Cyprus te beëindigen. De Turks-Cyprioten zijn met name gebrand op directe vluchten om de toeristenindustrie verder op te bouwen. Tot nog toe, zo vinden de Turks-Cyprioten, is er weinig terechtgekomen van alle beloften die voor het referendum door Europa werden gedaan aan Noord-Cyprus.

President Papadopoulos heeft vandaag geweigerd de bezoekende Britse minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw te ontvangen. Als reden werd aangevoerd dat Straw de Turks-Cyprische leider Talat in het noorden in diens “presidentiële paleis' zal bezoeken. Grieks-Cyprus erkent Talat niet als staatshoofd van Noord-Cyprus, maar in het verleden zijn er nooit protesten gehoord tegen zulke bezoeken. Voor het eerst spreekt de Grieks-Cyprische oppositie nu van overdreven formalisme van haar president.