Hans Beerekamp

Televisieproducent Reinout Oerlemans had gelijk toen hij vrijdag in De wereld draait door (VARA) stelde dat een goed tv-programma een verhaal vertelt.

BBC1, Imagine...Warhol: Denied, 25 januari, 0.13u.

Helaas slagen de meeste Nederlandse uitzendingen daar niet erg in. Ze brengen je in een stemming, suggereren of onthullen van alles, maar je wordt er zelden wijzer van.

De verhalen van gisteren die ik nog niet kende en de moeite van het vermelden vond, kwamen toevallig allemaal voor in programma's geproduceerd door de BBC.

Nooit geweten dat Martin Luther King werd vermoord in het motel in Memphis waar een paar jaar eerder Wilson Pickett en Steven Cropper In the Midnight Hour schreven (deel vier van Soul, de door de NPS voor Het uur van de wolf aangekochte BBC-documentaireserie).

Verrassend dat er in Afrika tijgers vrij rondlopen. Een Chinese bankiersvrouw uit Londen laat de uit Azië geïmporteerde beesten in Zuid-Afrika los om de Chinese variant van de diersoort te redden. Ze heten onder meer Madonna en Tiger Woods (Chinatown, BBC2).

Pikant dat de Nederlandse weduwe van een van de in 1972 in München vermoorde Israëlische olympiërs niemand anders blijkt dan de Nova-corrrespondent in Israël, Ankie Rechess. In een voorbeeldige reconstructie van de ware gebeurtenissen achter Steven Spielbergs speelfilm Munich vertelt ze samen met andere München-weduwen te hebben geapplaudisseerd toen de Palestijnse ploeg in 1996 het stadion van Atlanta binnenmarcheerde (This World: Operation Bayonet, BBC2).

Nooit vermoed dat Andy Warhol (1928-1987) de allereerste kunstenaar was die videowerk vertoonde. Het is de clou van de aflevering van Imagine... getiteld Warhol: Denied. Presentator, kunstpaus en voormalig BBC-directeur Alan Yentob wordt steeds gebeld door ene Joe Simon, een Amerikaan in Londen die in 1988 voor $195.000 een vroeg zelfportret van Warhol kocht. Toen de eigenaar het twaalf jaar later voor het tienvoudige bedrag wilde verkopen, moest hij eerst langs de zogeheten Andy Warhol Art Authentication Board, die met een rood stempel - Denied - achterop de zeefdruk onecht verklaarde. Sindsdien is de eigenaar geobsedeerd op zoek naar het ware verhaal achter het portret met “alleen nog decoratieve waarde“.

Nu blijkt dat Warhol in 1965 experimenteerde met de eerste thuisvideoapparatuur, op een telescoop met bandrecorder lijkend cool spul, dat hij van ene Richard Ekstract verwierf in ruil voor acht zelfportretten. De kunstenaar die niet in authenticiteit en nauwelijks in auteurschap geloofde, financierde wel vaker projecten met kunst als zelf gedrukt geld.

Factory-medewerker Sam Green vertelt Yentob dat hij zelfs eens de opdracht kreeg affiches met de handtekening van de meester te signeren. Green kan het nog steeds en grapt dat alleen zijn vervalsing van Warhols handtekening een kunstwerk echt maakt.

Het is een prachtig verhaal, dat een beetje gaat over mogelijke machinaties van de Andy Warhol Foundation om de markt voor hun eigen collectie kunstmatig krap te houden, maar vooral over de ironische consequentie van de ideologie van popart en readymades, namelijk dat er geen echte en onechte kunst meer bestaat, geen originelen of kopieën. Zulke verhalen zouden ze ook bij ons moeten kunnen vertellen.