Avontuur in filmfestival

Het 35ste Film Festival Rotterdam opent vanavond met subversieve films uit Amerika en Japan.

Het is altijd een goed teken als het programmaoverzicht van een filmfestival veel relatief onbekende titels bevat. Dat betekent dat er is gekozen voor avontuur in plaats van voor de veiligste weg. En de filmgeschiedenis wijst uit dat de beste en baanbrekendste films zelden langs die veiligste weg gevonden worden. Wat dat betreft is het 35ste International Film Festival Rotterdam, en het tweede onder directie van Sandra den Hamer, alvast veelbelovend te noemen,

Het festival opent vanavond met spraakmakende films uit Japan en Amerika. Als officiële openingsfilm is Heart, Beating in the Dark van “Filmmaker in Focus' Shunichi Nagasaki gekozen. Deze remake van een vroege film van de Japanse super8-pionier is een intrigerende misdaadfilm, die evenzeer over de praktijk van het filmmaken zelf, als over ouderwetse thema's van schuld en boete gaat.

Voor het publiek staat het toegankelijker Brokeback mountain van Ang Lee op het programma. Hoewel deze film over de homoseksuele relatie tussen twee cowboys met name in het conservatieve Amerika nogal wat stof wist op te jagen, zal de doorgewinterde Rotterdam-ganger er niet door van zijn à propos raken. Overigens is het opmerkelijk dat het niet-hiërarchische en bewust laagdrempelige IFFR voor het tweede achtereenvolgende jaar een toegankelijker openingsfilm voor het reguliere publiek kiest.

Brokeback Mountain is niet de enige film die in Rotterdam zijn voorpremière beleeft, alvorens in de Nederlandse bioscopen uit te komen. Van andere internationale filmfestivals kwamen ook films als Michael Haneke's politieke thriller Caché, het romantische drieluik Three Times van Rotterdam-veteraan Hou Hsiao-hsien, Aleksander Sokoerovs portret van de Japanse keizer Hirohito, The sun en slotfilm Good Night, and Good Luck. van George Clooney over het tijdperk van het McCarthyisme.

Het is nog onzeker of Clooney en zijn Ocean's 11 en 12-maatje Steven Soderbergh (van wie het experimentele Bubble wordt vertoond) Rotterdam zullen aandoen. Hun namen gonzen al weken in het geruchtencircuit en als ze komen zullen zij tot de weinige sterren behoren die ooit door het festival zijn uitgenodigd.

In Rotterdam zijn de regisseurs de sterren, zo onderstreept directeur Den Hamer nog eens in haar weblog op de site van het festival. En die staan alle 307 tegelijk op het erepodium. Al is het spotlicht iets meer gericht op de debuten en tweede films in de Tiger-competitie, met daarin dit jaar Nederlander David Lammers met Langer licht.

Als er al een rode draad in die horizontale programmering en de filmoogst van 2005/2006 mag worden ontdekt, dan is het die van de subversieve, experimentele, persoonlijke film. Dat blijkt om te beginnen al uit de honderden foto's die het festival op zijn website verzamelde. Daarop afgaand is zeker eenderde van de films abstract of zwart-wit. Dat komt voor een groot deel op het conto van de korte films natuurlijk, dit jaar in een mini-festival gestructureerd tijdens de eerste vijf dagen van het IFFR en daarmee een geduchte concurrent voor de in Europa leidende Kurzfilmtage in Oberhausen begin mei.

    • Dana Linssen