'Als Hamas wint wordt het hier Somalië'

Palestijnse Fatah-radicalen voorzien en vrezen vandaag een verkiezingszege voor de fundamentalisten van Hamas. Ali al-Ams van de Aqsabrigades is bang voor een burgeroorlog.

Palestijnen staan in de rij om hun stem uit te brengen in een stembureau in Gazastad. Vandaag worden in de Palestijnse gebieden parlementsverkiezingen gehouden. Foto Reuters Palestinians wait stand in line to vote at a polling station in Gaza City January 25, 2006. Palestinians voted in their first parliamentary elections in a decade on Wednesday, a ballot that could bring the militant Islamic Hamas movement into government for the first time. REUTERS/Ahmed Jadallah REUTERS

“Als Fatah wint en Hamas verliest dan wordt het een bloedbad, als Fatah verliest en Hamas wint, vrees ik voor een burgeroorlog. We zullen alles doen om te voorkomen dat Hamas wint.“

Ali al-Ams (32), zoon van een PLO-onderwijzer en opgegroeid in de Palestijnse kampen van Amman, Beiroet, Jemen en Tunis, vader van drie dochters, is leider van 350 “vechters' van de aan Fatah gelieerde Aqsabrigades in Rafah. In die rol, die hij verbergt achter het directeurschap van de Palestijnse non-gouvernementele-organisatie De Generaties, is hij medeverantwoordelijk voor de chaos in de Gazastrook. “Ik heb 350 werkloze jongens onder mijn commando. Zij kunnen nergens naar toe. Er zal geen rust en orde zijn als zij geen werk krijgen. Zij hebben gestreden in de intifadah, zij hebben recht op een beloning. We zullen daarvoor vechten. Het is onze plicht. Met de Palestijnse Autoriteit en ook met Hamas.“

Vandaag op verkiezingsdag in de Palestijnse gebieden zullen de Aqsabrigades zich kalm houden. Er zijn afspraken gemaakt met Hamas en president Mahmoud Abbas' organisatie Al-Fatah. Bovendien heeft de Palestijnse Autoriteit met geld, beloftes en 13.000 extra agenten zich ervan willen verzekeren dat het stemmen voor een nieuw parlement net zo rustig verloopt als de campagne. Afspraken die gisteren in Nablus vervolgens meteen werden geschonden toen Aqsabrigades een campagnewerker van een rivaliserende kandidaat doodschoten.

Maar, zoals president Abbas zich ongerust maakt over de zekere winst van Hamas, dat in 1996 te zwak was en niet meedeed, maakt ook Ali Ams zich bezorgd over de nabije toekomst met Hamas in de geledingen van het Palestijnse bestuur. De laatste opiniepeilingen schetsen een nek-aan-nekrace tussen het 41 jaar oude Fatah, dat zich omvormde van een terroristische organisatie tot gesprekspartner van Israël en de Verenigde Staten, en het fundamentalistische Hamas. Volgens Fatah heeft Hamas twee gezichten: een redelijk, op verzoening ingesteld gezicht en het gezicht van de compromisloze strijders tegen Israël. Hamas heeft campagne gevoerd tegen de nu door Fatah gedomineerde Palestijnse Autoriteit onder het motto “Geen Corruptie'.

De Palestijnse Autoriteit is niet alleen corrupt, maar evenmin in staat orde en rust te handhaven en de armoede te bestrijden. De Israëlische bezetting wordt in de eerste plaats de schuld gegeven, maar de kritiek richt zich ook op president Abbas en zijn Fatah-ministers. Voor de chaos worden bendeachtige groepen als de Aqsabrigades verantwoordelijk gehouden.

In feite eisen commandanten als Ali Ams hun “rechtmatig' aandeel in de door de Europese en de Verenigde Staten gefinancierde koek. Ams wil namelijk dat zijn vechters banen krijgen als politieagenten in dienst van de Palestijnse Autoriteit. Het Palestijnse bestuur wordt gefinancierd door de Europese Unie en de Verenigde Staten met ongeveer een miljard dollar per jaar. Alle Palestijnse politieagenten worden betaald door de Palestijnse Autoriteit met internationale hulpgelden, vrijwel de enige bron van inkomsten voor slecht opgeleide jongeren als Ali Ams.

De Palestijnse Autoriteit is echter nagenoeg failliet, ook omdat president Abbas de afgelopen zes maanden de politie en het leger heeft uitgebreid zonder daarvoor extra middelen te hebben. Bovendien staat Abbas onder zware druk van de vermoeide donorlanden om binnen de begroting te blijven. Direct gevolg: grote onrust in de gelederen van Fatah, gewelddadige reacties van de Aqsabrigades, overvallen op ministeriële kantoren en de centrale kiescommissie en onderlinge afrekeningen.

Door de Palestijnse politie wordt Ams ervan verdacht de Britse Kate Burton en haar ouders in december 2005 te hebben ontvoerd. Met die ontvoering zou hij de Palestijnse Autoriteit in verlegenheid willen brengen ten overstaan van de hele wereld om vervolgens banen en geld voor de Aqsabrigades af te dwingen. Zijn arrestatie leidde tot een golfje van gewelddadig protest, de blokkering van de grensovergang naar Egypte en de dood van twee patrouillerende Egyptische politiemannen. Hij ontkent bij deze ontvoering betrokken te zijn geweest, maar dat is volgens de politie ongeloofwaardig.

Dat hij verantwoordelijk is voor de chaos en daarmee de positie van Fatah verzwakt ten opzichte van Hamas in de Palestijnse parlementsverkiezingen wil hij niet aanvaarden. “Dat wij vechten voor de posities waarop wij recht hebben is toch normaal. We hebben gestreden en we moeten beloond worden. Iedereen zegt nu opeens dat Hamas zo keurig is, maar we zien dat zij zich hebben herbewapend en dat zij grote trainingsoefeningen houden in de ontruimde, joodse nederzettingen. Als Hamas wint, wordt het hier net zo erg als in Somalië.“

Emotionele woorden die echter door de Palestijnse Autoriteit zeer serieus worden genomen. Zijn kantoortje in Rafah geurt naar het kunstleer van het nieuwe bankstel, de zwarte bureaustoel van een captain of industry en gepolitoerde hout van een kolossaal bureau.

De fondsen daarvoor zijn afkomstig van Mohammed Dahlan, de sterke man van Fatah in de Gazastrook.

Ams: “Als Hamas wint, vraag ik asiel aan in Nederland.“

In vier van de vijf kiesdistricten in de Gazastrook staat Hamas op winst: 60 procent van de geregistreerde kiezers in de Gazastrook zullen op Hamaskandidaten stemmen. Volgens de opiniepeilingen steunt alleen Khan Yunis, stad én groot vluchtelingenkamp, Fatah. Daar wapperen ook de gele vlaggen van Fatah met enige trots. Het is de geboortestreek van Dahlan, die ambities heeft over enkele jaren Mahmoud Abbas op te volgen.

Op de Westelijke Jordaanoever blijven Ramallah, de meest open stad, en omliggende dorpen waarschijnlijk Fatahland. Grote winst voor Hamas wordt ook verwacht in Nablus en Hebron. De belangrijkste families in deze districten hebben hun loyaliteiten verlegd van Fatah naar Hamas. Zoals de mukhtars, de religieuze clanhoofden, stemmen, zo stemmen de duizenden familieleden.

    • Oscar Garschagen