Echte crisis door Iran

Tot nu toe heeft de wereldeconomie de verdubbeling van de olieprijs vrijwel moeiteloos opgevangen. Maar de confrontatie tussen de westerse landen en Iran dreigt een echte oliecrisis te veroorzaken.

Irans nucleaire aspiraties zorgen ervoor dat het land snel een internationale paria wordt. Maar zijn tegenspelers zitten verlegen om politiek kapitaal. Hun wilskracht en hun portemonnee zijn uitgeput door de oorlog in Irak. De VS bezitten genoeg wapens om Iran te bestrijden, maar de soldaten in actieve dienst zijn voor een groot deel ingezet in Irak en Afghanistan. En de bondgenoten zijn bang om de spanningen in een toch al problematische regio verder te laten oplopen. Aan de andere kant komen de olie-inkomsten bij de producenten in het Midden-Oosten sneller binnen dan ze ze kunnen uitgeven. Ze kunnen het zich veroorloven aan hun principes vast te houden.

De Verenigde Naties kunnen Iran sancties opleggen, maar dat zou wel eens slecht kunnen zijn voor de wereldeconomie. Het kan leiden tot een afname van de Iraanse olieproductie, hetzij bij wijze van vergelding of omdat de sancties de noodzakelijke productieapparatuur buiten het land houden. Bovendien komt de Iraanse crisis op een moment dat politieke problemen de productie bij drie andere grote leveranciers - Nigeria, Koeweit en Rusland - in gevaar brengen. Het begint er steeds meer op te lijken dat het olieaanbod de wereldwijd stijgende vraag niet meer zal kunnen bijbenen.

Een grote ontwrichting in Iran kan erger zijn dan alles wat de Iraakse oorlog teweeg heeft gebracht. Iran produceert momenteel immers 5 procent van de olie in de wereld, tegen het Irak van vóór de invasie 3 procent. Bovendien is Saoedi-Arabië in het algemeen bereid geweest verloren gegane productie te compenseren, maar het land zou wel eens kunnen aarzelen om een vroom moslimland te dwarsbomen.

De Iraanse dreiging maakt de markten begrijpelijkerwijs nerveus. De olieprijs staat 10 dollar per vat hoger dan het geval zou zijn geweest in een minder problematisch klimaat, aldus Barclays Capital. Maar nu er bij de confrontatie met Iran nog geen einde in zicht lijkt, zal die risicopremie waarschijnlijk van kracht blijven en kan zij zelfs omhooggaan.

Edward Hadas

Voor meer commentaar uit Londen: www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld