Design voor keuken en badkamer

Witgoed was goed als het maar werkte. Geen toeters en bellen: een koelkast moet koelen en een magnetron verwarmen. Die tijd is voorbij. Nu is er design, ook voor gewone dingen.

Pistol grip hairdryer SEV. Ontwerp van Philippe Starck voor Princess. 44,95 euro USM(threshold = 5; radius = 1,5; amount = 100%) standard: Cromalin¨ CP2 Gloss (v3.0) created by Cromalin¨ PP v3.5.3a1 Haardroger

Een magnetron die tegelijk televisie en dvd-speler is. Een salontafel die bioscoopgeluid in de huiskamer brengt. Een radio voor onder de douche. Zijn we op bezoek in het huis van de toekomst? Nee, Holland Electro, bekend van de robuuste stofzuiger bij oma thuis, en Princess, de Brabantse prijsvechter van de chromen broodroosters en haardrogers, gooien het over een andere boeg. De twee Nederlandse fabrikanten van huishoudelijke producten hebben designers van naam ingeschakeld voor nieuwe productlijnen.

Philippe Starck, de Franse designgoeroe, ontwierp voor Princess negen elektrische verzorgingsproducten voor in de badkamer, van een haardroger tot een spatwaterdichte radio/klok. Holland Electro, dat zich tegenwoordig HE noemt, schakelde Marcel Wanders in. De hippe Nederlandse ontwerper tekende acht spectaculaire multimediaproducten: een gitzwarte houten bijzettafel met een home cinema set en een plat televisiescherm in houten lijst, losse luidsprekers die eruitzien als struisvogeleieren en een magnetron met een ingebouwde dvd-speler en een tft-scherm als deur.

Zowel de Britse als de Nederlandse overheid zette vormgeving een jaar geleden op de nationale agenda. Bedrijven die aan design prioriteit geven, doen het beter dan bedrijven die dit nalaten, zo bleek uit onderzoek van onder meer TNO. Design biedt een mogelijkheid om te ontsnappen aan een segment waar de marges onder druk staan. En ook publicitair zijn bijzonder vormgegeven producten interessant. Nog voor de televisiemagnetron van Holland Electro in de winkels ligt, is er al op zeker honderd websites en in vele tijdschriften over gepubliceerd.

Leek het of het Duitse Braun lange tijd het alleenrecht had op strak vormgegeven koffiezetmachines en broodroosters, de afgelopen jaren ontwikkelden ook andere fabrikanten designapparatuur voor huishoudelijk gebruik. Daarvoor riepen zij vaak de hulp in van bekende ontwerpers. Zo ontwierp auto-ontwerper Ferdinand A. Porsche voor Siemens een serie keukenmachines van geborsteld aluminium, tekende Konstantin Grcic voor Krups een kekke, zwarte toaster en zorgde de Britse topontwerper Jasper Morrison er vorig jaar voor dat keukenapparatuur van Rowenta opeens in museumvitrines stond.

Veel designproducten zijn relatief kostbaar - een broodrooster van Jasper Morrison kost bijvoorbeeld 100 euro - en alleen te koop in gespecialiseerde winkels. Het in Zwolle gevestigde HE pakt het anders aan. Een complete home cinema set van Marcel Wanders is vanaf volgende maand te koop voor 299 euro. In liefst 2.000 winkels, en óók bij de lowbudgetwoonwarenhuizen van Leen Bakker.

'Waarom moet een designapparaat duur zijn en waarom zou je het exclusief distribueren', vraagt Hans Veenemans zich af. Hoe meer klanten, hoe meer vreugd, zegt de directeur van HE. 'Een topcouturier als Karl Lagerfeld in het schap bij een grote modeketen als H&M, dat is de kracht van het nieuwe denken. Waarom zouden consumenten een nieuwe magnetron kopen als ze er al een hebben? Je moet ze een goede reden geven. Consumenten willen oplossingen voor alledaagse problemen. Bijvoorbeeld voor de wirwar van snoeren bij hun geluidsapparatuur. Dus moet je draadloze apparatuur aanbieden voor een redelijke prijs.'

Volgens Veenemans is het tijd voor minder spullen die méér kunnen: een magnetron die tegelijk tv is, een tafel die geluidsdrager is, muren die ook licht geven. Twee jaar geleden zocht de ondernemer contact met Marcel Wanders, naar zijn mening 'de designer van de komende tien jaar', de nieuwe Philippe Starck. 'Wanders heeft laten zien dat hij buiten de gebaande paden kan denken, zo iemand zocht ik.'

Met interieurontwerper Jan des Bouvrie werkt de ondernemer al langer samen. Voor bouwmarkt Gamma maakten zij samen designmeubelen en -verlichting. Later dit jaar volgt een Des Bouvrie-lijn met keukenapparatuur, spacesavers getiteld. Ruimte winnen is het uitgangspunt van de witte, stapelbare apparaten: de inductieplaat past op de magnetron, de magnetron op de oven.

Ook Princess werkt samen met Jan des Bouvrie. De ontwerper tekende drie apparaten voor recreatief tafelen. Steengrillen, gourmetten en racletten, vanaf het najaar kan het met 'strakke, metallic toestellen met transparante accenten'. Het in 1994 door Aad Ouborg opgerichte bedrijf werd niet groot met designapparatuur. De eerste jaren bracht het vooral enigszins aangepaste, anonieme Chinese apparatuur op de markt. Maar als je als merk wereldwijd wilt opereren, moet je zelf producten ontwikkelen, zegt Gerard van Loon, directeur productontwikkeling bij Princess.

Twee jaar geleden raakte zijn bedrijf, dat inmiddels actief is in tachtig landen, in gesprek met Philippe Starck. Dat leidde tot negen apparaten voor in de badkamer, die alle op een kubusvormig sokkeltje staan waarin onderdelen en/of accessoires kunnen worden opgeborgen, zoals het snoer. De serie zal volgend jaar worden gevolgd door een Starck-lijn met keukenapparatuur.

Nederland is nog niet zo designbewust als de buurlanden, constateert Van Loon. De krultang en elektrische tandenborstel van Starck vinden in België, Duitsland en Frankrijk gretiger aftrek dan hier. 'Het designbewustzijn neemt zeker toe, maar de Nederlandse consument is prijsbewust. Designapparatuur is door de hoge ontwikkelingskosten iets duurder. Onze krulborstel en haardroger met Swarovski-kristallen doen het in het buitenland ook beter.'

Nog niet alle fabrikanten van massa-artikelen durven hun risicomijdende houding los te laten, zegt Hans Veenemans van HE. Onderscheidend zijn is een vereiste, anders red je het niet. 'Veel middelgrote bedrijven hebben innovatieproblemen en weten zich geen raad met de concurrentie uit Azië.'

In Hongkong heeft Veenemans net een bureau opgezet, Holland Innovative Products (HIP), dat openstaat voor samenwerking met andere bedrijven. De studio, die geleid gaat worden door een assistent van Marcel Wanders, biedt hulp op gebied van vormgeving, productiebegeleiding in China, en wereldwijde distributie. Veenemans: 'Op beurzen zie ik nu plotseling allerlei fabrikanten onze nieuwe producten fotograferen. Heel dom, je moet altijd van je eigen kracht uitgaan.'