Afro-top ruziet over rol Soedan

Niet de Soedanese president el-Bashir wordt de nieuwe voorzitter van de Afrikaanse Unie (AU) maar Denis Sasou-Nguesso, president van Congo-Brazzaville. Het Soedanese staatshoofd komt volgend jaar aan de beurt. Met dat Salomonsoordeel bezwoer een werkgroep van vijf Afrikaanse landen vanmorgen het conflict dat de tweedaagse top van de Afrikaanse Unie in de Soedanese hoofdstad Khartoum volledig dreigde te overschaduwen.

De eerste dag stond gisteren geheel in het teken van een ruzie over de opvolging van de Nigeriaanse president Olusegun Obasanjo als voorzitter van de Afrikaanse Unie. Soedan maakte aanspraak op die post. Het voorzitterschap gaat gewoonlijk naar de leider van het land dat de jaarlijkse bijeenkomst van de Afrikaanse Unie organiseert. Maar een aantal landen uit West- en Zuidelijk Afrika verzette zich heftig tegen de benoeming van de Soedanese president el-Bashir, omdat zijn regering zich in de westelijke regio Darfur schuldig maakt aan oorlogsmisdaden. Om de plaatselijke bevolking te beschermen is in Darfur een vredesmacht van de Afrikaanse Unie gestationeerd.

Mensenrechtenorganisaties en Westerse donorlanden hadden gewaarschuwd dat de Afrikaanse Unie zich volstrekt ongeloofwaardig zou maken met el-Bashir als voorzitter. De organisatie is vier jaar geleden juist in het leven geroepen als opvolger van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid om mensenrechten, ontwikkeling en democratie te bevorderen. De Verenigde Staten die de regering in Soedan beschuldigen van genocide, hadden gisteren nog hun bezorgdheid uitgesproken over een mogelijke benoeming van de Soedanese president.

De 53 lidstaten van de Unie bleken gisteren hevig verdeeld over het voorzitterschap. De meeste Noord- en Oost-Afrikaanse landen steunden el-Bashir. Tsjaad dat het buurland Soedan beschuldigt van het exporteren van de oorlog in Darfur, was de felste tegenstander.

Soedan wilde het niet tot een stemming laten komen om gezichtsverlies te vermijden. Daarom kregen vijf Afrikaanse landen - Egypte, Gabon, Zimbabwe, Djibouti en Burkino Faso - opdracht met een oplossing te komen voor de impasse. Westerse diplomaten hebben het compromis verwelkomd. De nieuwe voorzitter van de Unie, de president van Congo-Brazzaville, kwam in 1997 door een coup aan de macht.