Wel gelekt, niet corrupt

Een geheim dossier met AIVD-onderzoek over omkooppogingen van crimineel Mink K. ligt op straat. De commotie gaat vooral over het 'lekken', niet over de informatie zelf.

Minister Donner (Justitie, CDA) vindt het 'uitermate ergerlijk', hoofdcommissaris Bernard Welten van de Amsterdamse politie vindt het 'buitengewoon pijnlijk' en Tweede-Kamerleden vinden het 'schokkend' , ' van de gekke' en 'weer een buts in het vertrouwen' .

Opnieuw, het woord gebruikt de inlichtingendienst AIVD zélf, is er geheime informatie in verkeerde handen gevallen. En dit keer ook nog eens in criminele handen. Via die weg is het bij dagblad De Telegraaf terecht gekomen, die er het afgelopen weekeinde over berichtte.

Het gaat om documenten met het stempel 'staatsgeheim' . Inmiddels heeft De Telegraaf de papieren teruggegeven aan de dienst en die kan nu bevestigen dat het om onderzoek gaat van het zogeheten Mikado-team van de Binnenlandse Veiligheidsdienst, de voorloper van de AIVD. Het Mikado-team deed in de periode 1996-1999 onderzoek naar drugs-en wapenhandelaar Mink K. en zijn organisatie. De BVD beschikte over twee informanten, Sentaro en Herfstbos genaamd, die beweerden dat Mink K. jaarlijks twee miljoen gulden (900.000 euro) apart zette om hoge functionarissen bij politie en justitie om te kopen.

Uit het onderzoek werd duidelijk dat K. beschikte over enorme wapendepots, met onder meer anti-tankraketten en grote hoeveelheden semtex. Ook werd vastgesteld dat zijn organisatie contacten onderhield met terreurorganisaties als de IRA, ETA en Hezbollah. De groep zou verder verantwoordelijk zijn voor een reeks liquidaties, waarbij gebruik werd gemaakt van in beslag genomen wapens die uit het politiebureau werden gehaald en na de moord weer teruggebracht.

De veiligheidsdienst noemt K. volgens De Telegraaf de machtigste crimineel van Nederland en 'de koning van de geweldsfactor'. De nu 44-jarige K. werd groot dankzij het omstreden IRT-team. Het politieteam liet begin jaren negentig 'gecontroleerd' drugs toe op de Nederlandse markt in de hoop zo grotere drugscriminelen op te kunnen sporen. K. werd niet gepakt, maar verdiende een fortuin aan de drugstransporten. Pas in 1999 werd hij gearresteerd, na de grootste wapenvondst ooit, in een woonhuis aan de Nachtwachtlaan in Amsterdam dat op zijn naam stond. In 2005 kwam daar de verdenking bij dat hij achter de moord - met een ' voordeurbom' - op drugshandelaar Jaap van der Heiden zat.

De politieke commotie die nu is ontstaan, lijkt meer te gaan om het feit dát er is gelekt, dan om de inhoud van de informatie. Minister Donner zei dat hij het 'opvallend' vond dat deze documenten juist nu naar buiten komen. Vorige week werd bekend dat een rechercheur van de Nationale Recherche belangrijke informatie over lopend onderzoek had gelekt naar de Hells Angels. Eerder waren er ook al pijnlijke incidenten waarbij gevoelige informatie op straat kwam te liggen, hoewel daarbij van bewust lekken geen sprake was. In de zomer van 2004 zette de Amsterdamse officier van justitie Tonino een computer bij het huisvuil, waarop nog bestanden stonden met geheime informatie. In hetzelfde jaar werd uit de auto van een Rotterdamse rechercheur een tas gestolen met geheime telefoonnummers en interne wachtwoorden.

De minister van justitie, het OM en de Amsterdamse politie zien geen aanleiding om opnieuw onderzoek te doen naar de inhoud van het gelekte dossier: namelijk dat er sprake lijkt te zijn van vergaande contacten tussen de onderwereld en spilfiguren bij politie en justitie. Volgens hoofdcommissaris Welten is er 'van corruptie in algemene zin' geen sprake bij zijn korps. En de AIVD stelt dat 'het onderzoek van team Mikado er niet toe heeft geleid dat corrumperende contacten zijn vastgesteld.' De AIVD zal ' diepgaand intern onderzoek' doen naar hoe het document is gelekt.Het OM zal zodra de AIVD aangifte heeft gedaan van schending van staatgeheimen de zaak onderzoeken. Geen onderzoek naar corruptie, zegt een woordvoerder, wel naar 'wie, waarom en hoe' heeft gelekt.

    • Rinskje Koelewijn