Musikfabrik biedt schuilplaats

De aarde kan voor mensen een onherbergzame plaats zijn, zo bleek maar weer in een jaar vol overstromingen en orkanen. De kwetsbaarheid van de mens, en de wijze waarop hij zich toch probeert te wapenen door het creëren van veilige schuilplaatsen, zijn onderwerp van de voorstelling Shelter van het Duitse ensemble MusikFabrik en een groep Amerikaanse kunstenaars.

Shelter is muziektheater zonder acteurs. De theatrale rol wordt vervuld door een film. Dat wordt vaker gedaan, maar te vaak vormen film en muzikaal gebeuren daarbij geen eenheid. In Shelter is dat wél het geval, vooral dankzij het bindende libretto van Deborah Artman, over thuiskomen, huizen bouwen en geborgenheid.

Filmer Bob McGrath toont hierbij vooral veel oude archiefbeelden: een op de kade beukende stormvloed, overstroomde steden en onschuldige familietafereeltjes, alle uit lang vervlogen tijden. Van Laurie Olinders beelden maken vooral de in 'fast motion' afgespeelde slapende kinderen indruk, of een race door de woestijn waar overheen beelden van een abstract bouwproces werden geprojecteerd.

Het werkt allemaal vooral sterk in combinatie met de muziek van Gordon, Lang en Wolfe. Dit trio maakte in thuisbasis New York furore met post-minimalistische muziek: composities met de repetitieve basis van het minimalisme, maar met complexere ritmes en een meer rock-achtig gearticuleerde beat.

Het was wel een gok ze voor het Noorse Trio Mediaeval te laten schrijven. De combinatie minimalisme en neo-middeleeuwenarij was al geclaimd door Arvo Pärt. En inderdaad: Shelter begint in Before I Enter met haast Pärt-achtige, bezwerend herhaalde formules, weldadig pendelend tussen warme consonanten en schurende secundes.

Die neo-spirituele trant verdwijnt echter al snel in een prettige, hoewel soms erg ondoordringbare bak herrie, met volle overgave en vaak imponerend gespeeld door Musikfabrik. Slechts in enkele zoete intermezzo's, zoals de eindeloos rondcirkelende a capella-canon I Want to Live, keert het tere, breekbare even terug, en is te horen wat een schitterende, trefzekere stemmen de dames van Trio Mediaeval hebben.

Verder klinkt veel energie met gierende, pulsende muziek onder constant hoge druk - ook op de trommelvliezen. Het is dan ook vooral de muziek die in de voorstelling iets van de dreiging van natuurgeweld voelbaar maakt.

Voorstelling: Shelter. Muziek: Michael Gordon, David Lang en Julia Wolfe. Met MusikFabrik en Trio Mediaeval o.l.v. Brad Lubman. Gezien: 21/1 Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam. Herh.: 23/1 Antwerpen. Info: www.desingel.be.

    • Jochem Valkenburg