In 'De sjeik' gaat het hard tegen hard

De bank in het paleis van de sjeik is beladen met weelderige kussens. De palmbomen zijn van bladgoud. Schrijver Kamiel Vanhole maakte voor Theater Artemis een toneelstuk over een steenrijke sjeik en zijn opstandige dochter. De vader is onverzettelijk als een piramide, geeft zijn dochter geen millimeter ruimte. Hij streeft de oude waarden van het Midden-Oosten na. Zij wil naar het vrije westen vluchten.

Het begin van De sjeik is rijk is oorverdovend, eigenlijk te hard en te woest voor jeugdige toeschouwers. We weten nog niets van het verhaal, en daar komt de dochter op met zonnebril en in lang gewaad. Zij zingt. Het lijkt een schreeuw om vrijheid. De vader spreekt haar bestraffend toe: ze moet trouw blijven aan de vertrouwde wetten. Dan komt ineens een oer-Hollandse schaatsenrijder in strak pak te voorschijn. Heeft hij de woestijn door geschaatst op zijn ijzers, en hoe dan? Maar we krijgen geen antwoord.

Wat volgt is die heftige strijd tussen vader en dochter. Het gegeven herinnert aan The Taming of the Shrew (Het temmen van de feeks) van Shakesepare. De sjeik (Adri Overbeeke) voert de dwang jegens de dochter (An Hackselmans) steeds verder op. De schaatser (Folmer Overdiep) raakt verblind door de rijkdom. De sjeik belooft hem het duurste wat hij zich wensen kan, indien hij de dochter ervan overtuigt met haar neef te trouwen.

Theater voor zevenjarigen en ouder? Ik vraag het me af. Schrijver Vanhole en regisseur Floor Huygen geven de fantasie weinig kans. Dochter Adinda kan geweldig gillen en de bokkenpruik opzetten wanneer het haar niet bevalt. De sjeik, die telkens zijn mobiele telefoon opneemt met het nuchtere 'Sjeik', bijt zich vast in deze loopgravenoorlog. Aan het slot komt hij tot inkeer en vermomt zich als bedelaar. Hij heeft de rijkdom afgezworen. De dochter mag naar het 'vrije westen' vluchten.

Artemis zet hoog in, wil met De sjeik is rijk een ethisch of moreel oordeel vellen over rijkdom en de strijd tussen oost en west. Het probleem is dat het conflict tussen vader-dochter geen nuance kent. Het is hard tegen hard. Dat maakt de voorstelling vooral streng.

Jeugdtheater: De sjeik is rijk door Theater Artemis. Tekst: Kamiel Vanhole; regie: Floor Huygen. Vanaf 7 jaar. Gezien: 22/1 Stadsschouwburg, Utrecht. Tournee t/m 12/4. Inl.: www.artemis.nl