Georgië boos na explosies gasleidingen

De Georgische president Michail Saakasjvili verwijt Rusland sabotage na drie mysterieuze explosies die gisterochtend de Russische gas- en stroomtoevoer naar zijn land afsneden. Rusland kwalificeert dat als 'hysterie' .

Gisterochtend verwoestten in de Russische deelrepubliek Noord-Ossetië zware explosies twee gaspijpleidingen naar Georgië. Tien minuten later volgde een aanslag op een pyloon van de stroomleiding naar Georgië in Karatsjajevo-Tsjerkessië.

Door de aanslagen zijn zowel Georgië als Armenië van gas afgesloten, juist nu de temperatuur daar naar tien graden onder nul is gedaald. Buurland Azerbajdzjan pompt sinds gisteravond gas naar Georgië, maar minder dan de helft dan het dagelijks van Rusland betrekt. Gasleverancier Gazprom schat twee tot drie dagen nodig te hebben voor reparaties, het Russische stroommonopolie UES een week.

President Saakasjvili reageerde gisteren ongemeen emotioneel op de explosies. Hij stelde dat ze deel uitmaken van een complot 'zodat Georgië desintegreert en in handen van Rusland valt'. Hij noemde Rusland 'een instabiele, onbetrouwbare, wispelturige en politiek gemotiveerde chanteur'. 'Gisteren was het Oekraïne, vandaag is het Georgië en morgen gebeurt het overal waar Rusland gas en stroom verkoopt.'

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde eveneens fel en ad hominem. Georgische leiders gedragen zich met een 'mengsel van afhankelijkheid, hypocrisie en losbandigheid [...] in de hoop een beschermheer voor zijn anti-Russische beleid te vinden' .

De explosies komen op een gevoelig moment. Afgelopen week kondigde Saakasjvili aan dat Georgië in 2009 onafhankelijk van Russische energie wil zijn, een Georgische delegatie bezoekt momenteel Iran om te praten over gasleveranties. Georgië importeerde vorig jaar 1,3 miljard kubieke meter gas van Gazprom voor een prijs van 64 dollar per duizend kubieke meter. In december kwam het een prijsverhoging tot 110 dollar overeen. Van het gas voor Armenië, mag Georgië tien procent aftappen.

Het Russische Gazprom zint al jaren op de aankoop van de Kaukasische hoofdgaspijpleiding (de 'magistraal'), die via Georgië naar Armenië loopt, en het Georgische distributienet. De VS kenden Georgië in september 295 miljoen dollar toe, onder meer om die verkoop van gaspijpleidingen te voorkomen.

    • Coen van Zwol