Eentonig doodsverlangen

Geen fenomeen fascineert ons levenden zo als zelfmoordenaars, en hoe jonger ze waren bij hun fatale daad, des te boeiender wij hen vinden. Zeker als het om ooit veelbelovende kunstenaars gaat. De Britse toneelschrijfster Sarah Kane was 28 toen zij er in 1999 een eind aan maakte. Jong genoeg voor een posthume heldenstatus - die een heldere kijk op haar werk bemoeilijkt.

Crave' door Teatro Foto Pieter Boersma Voorstelling: Crave (Hunker) van Sarah Kane, door Teatro. Regie: Marcus Azzini. Vertaling: Dirk van Bastelaere. Gezien: 21/1 Brakke Grond, Amsterdam. Daar t/m 28/1. Tournee t/m 17/3. Inl: 020-6266866 en www.teatro-online.com. Boersma, Pieter

Bij elke tekst van Kane weet je hoe het met haar afliep. Dat kleurt je interpretatie, dat kleurt ook je oordeel, onvermijdelijk.

En als dan de opvoering niet meteen overtuigt, dan begin je ineens te twijfelen aan de kwaliteit van Kane's stukken, de kwaliteit die zou overblijven als je niet aan haar zelfmoord zou denken, wat dus onmogelijk is. Sceptisch keek ik naar de opvoering van Crave (Hunker) door het jonge gezelschap Teatro. Ontroering bleef uit. Wat gebeurde er?

In het donker weerklinken stemmen. 'De gloed loopt uit me weg'', zegt de een. 'De moed loopt uit me weg'', zegt de ander. Plotseling licht. Het onthult vier spelers in een container. Dan is het alweer donker. Gevolgd door een nieuwe lichtflits. En nieuwe duisternis. Dat het licht uiteindelijk aan blijft maakt niet zoveel uit: de personages zijn sowieso nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Er zijn twee mannen en twee vrouwen, maar ze zeggen zo ongeveer dezelfde dingen. Depressieve dingen. 'Niemand die mij graag ziet komen.'' 'Ik raak mezelf kwijt.'' 'Ik heb een rotgevoel over dit rotgevoel.''

Conform de titel wordt er ook gehunkerd. Naar een kind bijvoorbeeld. Of naar echte liefde. Maar de 'aanmoediging om te durven leven en lief te hebben'' die regisseur Marcus Azzini in de flyer zette is te hoog gegrepen. De hunkering betreft toch vooral die naar de dood. En dat wordt eentonig. Temeer daar Astrid van Eck, Kirsten Mulder, Sanne den Hartogh en Stefan Rokebrand naast de voorgeschreven statische poses weinig variatie in hun spel brengen. De grappige zinnetjes die Kane hier en daar door haar doodslied strooide komen zelden uit de verf. De aanklachten tegen het geweld in de wereld, met voorop het beeld van de smeltende huid van kinderen in Vietnam, vallen amper op.

Bij de Nederlandse première door Het Vervolg leek Crave nog wel wat. Te waarderen viel de poëzie, de heftigheid, de humor. Bij Teatro is alles meer een brij. De spelers kunnen de subtiele themawisselingen nog niet aan. En de dood, die walst overal overheen.

Voorstelling: Crave (Hunker) van Sarah Kane, door Teatro. Regie: Marcus Azzini. Vertaling: Dirk van Bastelaere. Gezien: 21/1 Brakke Grond, Amsterdam. Daar t/m 28/1. Tournee t/m 17/3. Inl: 020-6266866 en www.teatro-online.com.

    • Anneriek de Jong