Pakkend danstheater van Dox

Theatergroep Dox: Dark Side. Idee/choreografie Sassan Saghar Yaghmai, regie José van Tuijl. Gezien 19/1 Utrecht. Tournee t/m 25/4. Inl: (030)2333155 of www.theatergroepdox.nl

Autosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbH Dox, 'Dark Side'(Foto Kurt van der Elst) Elst, Kurt van der

Bij theatervoorstellingen voor kinderen of jongeren lijkt het een automatisme om de kunst op het offerblok van de boodschap te leggen. Veel jeugdgezelschappen preken als pedagogische kunst- instituten tegen hun jonge publiek. Het Utrechtse gezelschap Dox van artistiek leidster Hildegard Draaijer vormt een uitzondering op die regel: hier worden verbeelding en levensles verenigd. In de nieuwe voorstelling Dark Side kiezen de makers voor het beste van de twee werelden.

Is het herkennen van het kwaad bij de ander ook het erkennen van het kwaad in onszelf? Die vraag stelde de Iraanse choreograaf Sassan Saghar Yaghmai in Dark Side centraal.

Op het toneel staan vijf kasten die de verborgen werelden van de acht dansers en acteurs verbeelden. De een lijdt aan een pornoverslaving, de ander wil eigenlijk wel zelfmoord plegen, een volgende is boulimisch en verstopt zich in de veilige kantoorkast. De jonge dansers worden gepest bij uitkomende geheimen, of ze rammen er zelf op los. Maar ze vertellen ook kwaad over hun kansen als allochtoon op de arbeidsmarkt of over iets gevoeligs als ontluikende homoseksualiteit. Kortom: alle grote-mensenthema's waarmee jongeren voor het eerst te maken krijgen.

Dox zoekt echter niet naar eenduidigheid of naar dé waarheid, maar naar grenzen en pijnpunten. In een voor jongeren ijzingwekkende scène speelt George Tobal de jaloerse allochtoon die van zijn meisje houdt. Hij slaat en mishandelt haar omdat het gerucht gaat dat ze het met een ander doet.

De choreograaf en regisseur José van Tuijl vertalen in een andere scène het roemruchte Milgram-experiment naar de relatie tussen geweten en gehoorzaamheid, waarbij psychologiestudenten anderen “dodelijke' stroom toedienden. Danseres Emily Tench zet de kast van een “loser' onder stroom. Is Befehl Befehl?

De vorm die Dox kiest is om jongeren zichzelf via herkenning en confrontatie vragen te laten stellen. In pakkend danstheater. De toon is soms grappend en grollend, dan weer zeer serieus.

De dansers en acteurs zijn stuk voor stuk jong. Als amateur en professional, asielzoeker en ballerina, zwarte en kaaskop beschikken ze over veel stijlregisters. Het bonte, internationale gezelschap wordt door Saghar Yaghmai en Van Tuijl tot grote hoogten gebracht.

Met name de Syrische asielzoeker George Tobal (19) is een ongelooflijk charismatische persoonlijkheid. Met zijn zachtmoedige uitstraling speelt hij vaak de bullebak van Dark Side, en dat is precies wat de voorstelling doet: paradoxen blootleggen. Op intelligente wijze prikkelen.

Bij Dox snijdt het mes aan twee kanten: Aristoteliaanse katharsis gaat hand in hand met vet cool danstheater.

    • Ingrid van Frankenhuyzen