Nepal krijgt van de koning geen kans te protesteren

In de Nepalese hoofdstad Kathmandu patrouilleren sinds gisteren duizenden politieagenten en soldaten op straat en zijn meer dan honderd politici en studentenleiders opgepakt, vooruitlopend op de herdenking van de machtsgreep die koning Gyanendra op 1 februari van het vorig jaar pleegde. Om demonstraties voor herstel van de democratie bij voorbaat de kop in te drukken, zijn verregaande uitgaansverboden van kracht. Naast een al eerder aangekondigd nachtelijke uitgaansverbod, mogen de burgers ook niet meer van acht uur 's ochtends tot zes uur 's avonds over straat.

Vanuit het buitenland is, opnieuw, fel geprotesteerd tegen de repressieve maatregelen. Secretaris-generaal Kofi Annan zei verbijsterd te zijn. Ook de Verenigde Staten, de Europese Unie, Japan en buurland India hebben het inperken van de burgerlijke en politieke vrijheden veroordeeld.

Amnesty International, Human Rights Watch en de Internationale Commissie van Juristen, die gewag maken van de arrestatie van meer dan honderd leidende figuren, zeggen bevreesd te zijn dat het geweld en de schending van mensenrechten uit de hand lopen. Vooral het feit dat veiligheidstroepen toestemming hebben gekregen op iedereen te schieten die het uitgaansverbod overtreedt, maakt hen bezorgd.

Bij zijn machtsgreep van bijna een jaar geleden stuurde koning Gyanendra het kabinet naar huis, kondigde de (inmiddels opgeheven) noodtoestand af, zette oppositieleden en critici gevangen, en legde de pers aan banden. De koning, die als opperbevelhebber van de strijdkrachten de steun heeft van het leger , zei te handelen om vrede te kunnen sluiten met de maoïstische opstandelingen in zijn land. Maar die vrede is er niet gekomen, terwijl de repressie voortduurt.

De oppositie zegt onder die omstandigheden niet mee te willen doen aan door de koning gewenste lokale verkiezingen. Vorige week gingen in Janakpur al 100.000 mensen de straat op. Een voor gisteren aangekondigde demonstratie in Kathmandu kon niet doorgaan door het uitgaansverbod. In de vroege ochtend waren al politici en activisten van hun bed gelicht, of hadden huisarrest gekregen, onder wie oud-premier Koirala.