Mannen hebben leedvermaak bij het zien van pijnigingen

Mannen hebben leedvermaak als ze zien dat iemand aan wie ze een hekel hebben pijn lijdt. Vrouwen kennen dat gevoel nauwelijks. Britse en Amerikaanse neurowetenschappers hebben dat ontdekt door de hersenactiviteit te registreren van 32 mannelijke en vrouwelijke vrijwilligers terwijl ze een spelletje speelden met acteurs waarbij geld moest worden uitgedeeld en weer teruggegeven (Nature online, 19 jan).

Pokertoernooi in Amsterdam. Mannen hebben een plezierig gevoel als valsspelers fysiek gestraft worden. Vrouwen niet. Foto Rien Zilvold amsterdam pokertournooi foto rien zilvold Zilvold, Rien

De acteurs gedroegen zich in de helft van de gevallen als valsspelers (ze gaven proefpersonen die geld uitdeelden niets of weinig terug). In de andere helft van de gevallen waren de acteurs juist eerlijk en coöperatief: als ze veel geld kregen gaven ze ook veel geld terug. Maximaal viel omgerekend 15 euro te verdienen. In het tweede stadium van de proef keken proefpersonen toe terwijl acteurs elektrische schokjes op hun hand kregen toegediend (vergelijkbaar met een bijensteek). Zoals verwacht toonden de proefpersonen empathie: op hun hersenscans (fMRI) was te zien dat het deel van de hersenschors dat actief is bij pijnperceptie ook werd geactiveerd als een proefpersoon die zij graag mochten een schokje kreeg. Het verschil tussen mannen en vrouwen kwam aan het licht bij het toedienen van schokjes aan valsspelers. Op de hersenscans van mannen was de empathische reactie in dat geval geheel verdwenen. Bij vrouwen daarentegen werd slechts een lichte afname van het medeleven vastgesteld. Dit ondanks het feit dat zowel de vrouwen als de mannen de valsspelers op vragenlijsten als “oneerlijk' en “onplezierig' hadden getypeerd. De onderzoekers stelden vervolgens vast dat een deel van de hersenen dat actief is als mensen een beloning krijgen (nucleus accumbens) bij mannen oplichtte als valsspelers werden gestraft. Daaruit concluderen zij dat de mannen leedvermaak ervoeren: plezier om het ongeluk van een ander. Bij vrouwen was dit niet het geval. Volgens hoofdauteur Tania Singer van het instituut voor cognitieve neurowetenschappen van het University College in Londen, is daarmee niet aangetoond dat mannen in het algemeen meer geneigd zijn tot leedvermaak. Misschien hadden de vrouwen een afkeer van fysieke straffen, maar waren ze wel tevreden geweest met strafpunten voor valsspelers.

Michiel van Nieuwstadt

    • Michiel van Nieuwstadt