Hollands dagboek;Alexander Pechtold

Alexander Pechtold is minister van Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties. Hij had het afgelopen week druk met het “Afghanistan'-standpunt van zijn partij, D66. “Crisis is niet aan de orde, maar we zien wel een hoop beren op de weg.' Pechtold (39) is getrouwd met Froukje Idema en heeft een dochter (2), een zoon (1) en een tuin met allejezus veel bladeren.

Minister Alexander Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties, D66). 'Ik ben uiterst galant tegen mevrouw Dresselhuys, want ik ga deze maand langs haar meetlat' FOTO VINCENT MENZEL Alexander PECHTOLD,minister voor Bestuurlijke vernieuwing en Koninkrijksrelaties.foto VINCENT MENTZEL/NRCH==F/C==Den Haag, 17 januari 2006 Mentzel, Vincent

Woensdag 11 januari

Alleen in de flat. Op woensdag komen Froukje en de kinderen altijd vanuit Wageningen naar Den Haag. Sinds de zomer is er wat regelmaat in ons leven. De eerste helft van de week zit ik alleen in Den Haag, vanaf woensdag met het hele gezin en het weekend weer naar Wageningen. Een hoop gesjouw, maar we zien elkaar wel vaker. Elske (2) en Jacco (1) vinden het allemaal prima.

Een gevarieerde dag. Voorbereiding van het Kameroverleg over Administratieve Lasten voor burgers, voortgang van de biometrie op identiteitsbewijzen, interview voor een magazine van Deloitte en veel gebel over Afghanistan.

De discussie over Afghanistan krijgt elke week en soms per dag nieuwe wendingen. Rond het middaguur is iedereen in rep en roer. Bert Bakker heeft in Elsevier gedreigd met crisis! Daar blijkt het hele artikel niet over te gaan, maar het kwaad is al geschied. Boris komt eerder terug van een Kamerreis naar de Antillen. Morgen maar meteen overleg om de klokken gelijk te zetten. Te laat vertrokken naar Rotterdam, waar ik in debat ga met oud-wethouder Marco Pastors over de vrijheid van meningsuiting en Antilliaanse jongeren. Eerst nog een Big Mac op de Coolsingel. D66 Rotterdam heeft een hele collegezaal bij Hogeschool InHolland weten te vullen. Bij binnenkomst struikel ik over een afstapje, de RTL-cameraploeg die me nog een uitspraak over Afghanistan wilde ontlokken gelukkig ook. Ik heb best tegen dit debat opgezien. Pastors speelt een thuiswedstrijd en in de media komt hij over als een geduchte tegenstander. Gaandeweg de avond merk ik dat het tegenspel wel meevalt. Hij vliegt zoveel uit de bocht dat ik van de weeromstuit politiek correct word.

Donderdag

De kinderen naar de crèche gebracht. Als we de tunnel bij Den Haag Centraal inrijden roepen ze altijd om 't hardst: tunnel. Een wekelijks wedstrijdje, wat tot een hoop lol leidt. Knap dat ze zo jong al weten wat een Haagse tunnel is.

M'n overleg bij collega Zalm over de toekomst van zelfstandige bestuursorganen - daar hebben we er 435 van - krijgt nog een verlenging à deux over Afghanistan.

Ik voel dat ik politiek getest word. Van Gerrit kan ik dat hebben.

De lunch met Alex Brenninkmeijer. Wat past de functie van Nationale Ombudsman goed bij deze man. Hij worstelt met de personificatie van deze functie. Ik adviseer hem toch vaker gebruik te maken van zijn onafhankelijke positie, ook in de media.

Aan het einde van de middag politiek overleg op Economische Zaken. Brinkhorst, Dittrich en ik praten bijna twee uur uit en bij. We zijn het eens, crisis is niet aan de orde, maar we zien wel een hoop beren op de weg. Dittrich gaat naar zijn fractie. Wij praten gedrieën - Medy is inmiddels aangeschoven - nog even door over de dag van morgen, de ministerraad. En dan naar Utrecht. Vandaag start voor meer dan 250 D66-afdelingen de gemeenteraadscampagne. De hele zaal vol met parlementaire pers. Ik voel me opgelaten en baal ervan dat veel lokale politici zich afhankelijk voelen van ons doen en laten. 7 maart mag niet over Afghanistan gaan. Hoe houden we dat gescheiden; ik voel de druk steeds groter worden.

Vrijdag

De wekelijkse fitness schiet er bij in. 't Was te laat en een biertje te veel. De maandelijkse ministerraad van het Koninkrijk is een mooie start om het nog even over iets anders te hebben. Koninkrijksrelaties is een van de boeiendste onderdelen van m'n portefeuille; het is concreet, je ziet vooruitgang en ik merk dat ik veel aan mijn ervaring in het lokale bestuur heb. Grote zorg, ook vandaag weer, is dat de Antillen te veel naar ons kijken voor het oplossen van hun financiële problemen. Het kan niet van één kant komen. Zij zullen zichzelf beperkingen moeten opleggen.

En dan Afghanistan. Er moet een derde brief naar de Kamer. There we go again. De woorden voornemen en besluit worden vermeden. Kortom, niemand door de pomp, iedereen door de pomp. Het gevoel is dat de Kamer nu over de procedure heen kan springen en we het inhoudelijke debat kunnen gaan voeren. En dat doen ze. Opgewekt verlaat ik de Trêveszaal, langs de verzamelde pers, die zich elke vrijdag achter dertig meter rode koorden opstelt. Het went nooit, ik voel het als een catwalk.

's Avonds in het Paard van Troje in Den Haag reik ik de prijs uit aan de jonge ambtenaar van het jaar. In 2001 was dat nog Medy van der Laan. Een jury, met daarin Ciska Dresselhuys, heeft twee BZK-ambtenaren en iemand van Algemene Zaken gekandideerd. Ik ben uiterst galant tegen mevrouw Dresselhuys, want ik ga deze maand langs haar meetlat.

Mark Bressers, verbonden aan ons ministerie, is de gelukkige winnaar.

Zaterdag

Via Leiden, waar ik nog wat prenten bij de lijstenmaker moet ophalen, met het gezin naar Wageningen. Thuis ga ik de prenten meteen ophangen. Een zeefdruk die we deze zomer van Jan Wolkers kregen, een oude plattegrond van Wageningen, en een antieke gravure van de Trêveszaal, die ik voor een koopje op internet kocht. De hele middag in de tuin gewerkt; bladeren geveegd, en hout gezaagd. Wat komt er allejezus veel blad van die bomen als je aan de bosrand woont.

's Avonds kijken we naar de film American Beauty.

Zondag

Uitgeslapen, met dank aan Froukje, en een wandeling gemaakt met de kinderen op de Wageningse berg in de vrieskou. Prachtig uitzicht over de uiterwaarden, de Rijn met een enkel bootje. We zijn hier graag blijven wonen en hakken de knoop over een verhuizing pas door als de oudste naar school moet.

Een oudere dame spreekt me aan: “hou vol, ik geniet er van'. Tja. Ze heeft haast, want Buitenhof begint zo. Zelf voel ik niet zo'n aandrang om te kijken.

Daarom maar weer die tuin in.

Maandag

Na het wekelijkse overleg met de top van ons departement naar Rotterdam. Rotterdam heeft deze regeerperiode samen met het kabinet een bijzondere wet tot stand weten te brengen.

Het is een algemene wet, bruikbaar ook voor andere grote steden, maar in de volksmond heet deze al de Rotterdamwet. Vanaf 1 januari kan onder strikte voorwaarden een toelatingsbeleid voor bepaalde wijken worden gevoerd. Gecombineerd met positieve maatregelen in de belastingsfeer voor ondernemers moet dit achterstandswijken een adempauze geven. In het najaar hebben collega Dekker en ik hierover een fel debat in Tweede en Eerste Kamer gehad. Uiteindelijk ging ook de PvdA akkoord. Vandaag zet Rotterdam door. Ik voel me thuis bij deze pragmatische en zelfbewuste aanpak. Ik roep over de Rotterdammers heen ook andere steden op om vaker de rollen eens om te draaien. Niet Den Haag hoeft het beleid te maken; zijzelf kunnen het maatwerk leveren. En wij de helpende hand.

Op naar Ouder-Amstel. Na optredens in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam something completely different. Deze regiogemeente van Amsterdam met 13.000 inwoners heeft drie D66-raadsleden. De zeer actieve afdeling heeft me uitgenodigd vandaag in beide kernen, Duivendrecht en Ouderkerk aan de Amstel, hun campagne te openen. Ik merk dat ik sneller kan schakelen. Groenbeleid rond steden, de WAO en ja, Afghanistan. In dit soort zaaltjes leer ik het meest. Het geeft een kick om het zelfbewustzijn van deze lokale D66'ers te ervaren. Hier proef ik dat de partij springlevend is.

Dinsdag

Deze dag veel interne gesprekken. Over komende Kamerdebatten, optredens en speeches. Volgende week mag ik de Dales-lezing in Nijmegen houden over artikel 1 van de Grondwet.

Samen met mijn medewerkers test ik mijn ideeën over de richting en lading van de toespraak.

Hardop denkend kom ik erachter dat de Grondwet van Nederland nooit een dramatische aanleiding heeft gehad - vergelijk Irak recentelijk , of zelfs Amerika, waar de Constitution bijna patriottische gevoelens oproept. Hoe kun je een dergelijk waardevol document levend houden in de Nederlandse nuchterheid. Ik neem me voor Thom de Graaf te bellen om mee te lezen.

Uitsmijter gegeten in Nieuwspoort met Menno van der Land, onze partijhistoricus, met wie ik in Leiden bevriend ben geraakt.

De nieuwjaarsreceptie voor de medewerkers wordt in huis gehouden dit jaar. Johan en ik blijken nagenoeg hetzelfde krijtstreeppak aan te hebben. De hoge organisatiegraad van deze bijeenkomst doet sommigen vermoeden dat we bij hetzelfde verhuurbedrijf zijn geweest.

De medewerkers zijn blij verrast door het ontspannen karakter van de bijeenkomst, echt on-BZK hoor ik. Onze secretaris-generaal is op vernieuwingspad.

Woensdag 17 januari

's Morgens de wekelijkse beleidsbespreking bestuurlijke vernieuwing. De diverse onderwerpen uit m'n democratische vernieuwingsagenda hebben alle hun dynamiek. Bij het referendum is het nu wachten op de Kamer; bij de gekozen burgemeester heb ik de eerste maanden vooral achter de schermen gewerkt; nu moet iedereen maar weer eens kleur bekennen. Nationale conventie en het burgerforum over het kiesstelsel starten binnenkort. Ik krijg steeds meer vertrouwen in deze volstrekt nieuwe aanpak.

Aansluitend overleg met de directie Grotestedenbeleid. Het gevoel dat dit tien jaar geleden onder Jacob Kohnstamm gestarte beleid nu in zijn laatste fase is, is bij mij helemaal weg. Meer dan ooit voel ik de urgentie om zeer nauw met de steden samen te werken. Het Rijk moet alleen meer vertrouwen op de eigen slagkracht van de steden. We bespreken de situatie in Amsterdam. Als Cohen praat over Parijse toestanden dan is er echt wat aan de hand. Ik zal morgen Aboutaleb bellen om zijn verhaal eens te horen.

Ik heb me goed voorbereid op het overleg met de Kamer over de Andere Overheid. Grote belangstelling op de publieke tribune, maar het klikt vandaag niet met de drie aanwezige Kamerleden. Kennelijk irriteren we elkaar. We willen hetzelfde, maar het is lastig de resultaten van een coördinerende rol te laten zien. Gaandeweg vinden we elkaar gelukkig weer op de inhoud.

Daarna een biertje met oud-AD-journalist Jaap Jansen en aansluitend met Joost Eerdmans. We hadden al enige tijd geleden afgesproken eens nader kennis te maken.

's Avonds nog even naar de fractie om met Boris en Frank Dales te praten over het volgende D66-congres. Als ik wegloop vraagt Boris of er nog nieuws is over Afghanistan.

    • Alexander Pechtold