Helemaal de bom op Winternachten

De eerste avond van het festival Winternachten in Den Haag was veelzijdig en kende een muzikaal hoogtepunt met Antilliaanse muziek.

Het applaus voor haar is nog bezig als Kadiatou Diallo het podium afstapt en richting de uitgang van de zaal loopt. Diallo, een achttienjarige scholier van het Johan de Witt College in Den Haag, heeft zojuist de scholieren dichtwedstrijd van het festival Winternachten gewonnen met het gedicht “Eigen gedicht'.

Het Haagse Theater aan het Spui was gisteravond podium voor het internationale literatuurfestival Winternachten. De elfde editie heeft als thema “Helden van de geest'. En dat is Diallo ook, met haar gedicht, waarin ze haar afhankelijkheid van “invloedrijke mensen' aan de kaak stelt. “Ben ik afhankelijk? / Jawel. / Heb ik ervoor gekozen afhankelijk te zijn van invloedrijke mensen? / Nee, nee.' Wie die invloedrijke mensen zijn? “Dat is persoonlijk, privé.“ En na een korte stilte: “Ik bedoel minister Verdonk.“

Poetryslammer Jeroen Naaktgeboren, presentator van de dichtwedstrijd en de helft van het duo Woorddansers, loopt op Diallo af. Hij slaat met zijn vuist op zijn borst en zegt: “Je was helemaal de bom, vanavond. Echt respect.“ Even later - Diallo is inmiddels naar huis - licht Naaktgeboren de situatie toe: “Over een maand wordt Diallo waarschijnlijk uitgezet, terwijl ze net perfect Nederlands heeft geleerd.“

De opening van Winternacht 1, eerder die avond, was licht theatraal: dankzij een forse duw van een technicus werd Breyten Breytenbach, gezeten op een grote schommel, de zaal in gezwaaid. Het duurde tot halverwege zijn openingsrede - een handleiding voor de onafhankelijke geest - voordat hij was uitgezwaaid. De strekking van zijn betoog was toen al lang duidelijk: onze wereld is er een van “kapitalistische uitbuiting waarmee de armen aan de vooruitgang worden genaaid“.

Het gesprek na afloop van de rede, waar naast Breytenbach en moderator Michaël Zeeman ook schrijvers Marja Brouwers en Herman Franke aanzaten, had moeten gaan over de verhouding tussen literatuur en werkelijkheid, maar werd algauw een one-man-show van Brouwers. Opvallend daarin was haar volstrekt absurde standpunt dat de mens niet méér weet dan vroeger, sterker nog, dat “meer weten onbelangrijk is, dat het maar feitjes zijn“.

Een hoogtepunt van de eerste avond van Winternachten was het optreden van het kwartet Konjunto Antyano, samen met schrijver Jan Brokken. Brokken, die onlangs het boek Waarom elf Antillianen knielden voor het hart van Chopin publiceerde, gaf korte inleidingen bij enkele Antilliaanse muziekstukken, die vervolgens tot groot genoegen van het publiek ten gehore werden gebracht. Het is evident dat Brokken en het kwartet, onder leiding van Randal Corsen, binnenkort op tournee door Nederland moeten gaan.

Winternachten duurt t/m zondag 22 januari. Vanavond met onder meer: Gerrit Komrij, schrijver Niq Mhlongo en zangeres Merietza Haakmat. Info: www.winternachten.nl

    • Ward Wijndelts