Gefeliciteerd met uw schuld

Mensen zien de gevolgen van geld lenen en rente betalen niet graag onder ogen. Dat komt onder meer door de opgewekte (televisie)reclames. Daarin suggereren bedrijven die geld uitlenen dat je wensen direct in vervulling gaan wanneer je geld van hen leent.

Zo lijkt lenen een loterij zonder nieten, waarin de lener zelf de hoogte van de hoofdprijs bepaalt. “Van harte gefeliciteerd met uw schuld“, is de verborgen boodschap. Ook zien mensen lenen als een arbeidsloos inkomen waarop iedereen recht heeft. Wil de uitlener niet meewerken, dan reageren ze verbaasd blijkt uit het volgende voorbeeld.

Een gehuwde meneer van 80 jaar met een tweede huis in het buitenland van 250.000 euro executiewaarde en een redelijk pensioen wil voor het ontwikkelen van bepaalde activiteiten 70.000 euro lenen, met dat huis als onderpand. Verschillende banken wijzen zijn verzoek af, om zijn leeftijd en om dat bezit in het buitenland. “Kunt u mij zeggen welke organisatie wel een lening wil verstrekken?“

U moet beseffen dat commerciële uitleners hun eigen belangen hebben. Ze lenen zelf tegen zeg 3, 4 procent en lenen dat (spaar)geld uit tegen een zo hoog mogelijk percentage. Het positieve renteverschil tussen de uitgezette en aangetrokken bedragen is de bruto marge, waar nog allerlei kosten afgaan. Hun tweede zorg is het ongestoord, periodiek incasseren van de rente. En de derde (latere) zorg de toekomstige aflossing(en). Lukt het incasseren niet, omdat de schuldenaar in gebreke blijft, dan moet je een onderpand (bijvoorbeeld een huis) kunnen verkopen, beslaglegging op zijn inkomen of een borg aanspreken. Dat kost geld, veel tijd, ergernis en gedoe. Dat wil niemand, vandaar de (strenge) beoordeling vooraf.

In de gegeven kwestie denkt de bank: hoe krijg ik in geval van nood mijn geld terug. De bank raakt gealarmeerd als een man van 80 jaar, redelijk pensioen, echtgenote, rente niet aftrekbaar en een huis over de grens veel geld wil lenen. Dat verklaart de onwil van de banken. (De rente is overigens wél aftrekbaar wanneer het gaat om de verbouwing van of het onderhoud aan de eigen hoofdwoning.) Niet iedereen kan dus lenen, hoewel de spotjes op de televisie dat wél suggereren. Misschien biedt de informatieve website www.hypotheek.pagina.nl een oplossing. Een ander voorbeeld.

“Mijn partner en ik willen een huis kopen. Mijn vriend zit in de WAO (volgens de nieuwe, strengere regeling) en ik heb een parttime (vaste) baan. Wanneer bijna de helft van het inkomen bestaat uit een WAO-uitkering, kan je dan een hypotheek krijgen?“'

Deze vraag kan alleen een geldverstrekker beantwoorden, want hij loopt het risico. Hij heeft weliswaar een onderpand, maar verkoopt dat niet graag gedwongen in het openbaar (iemand in de WAO) wanneer de nood aan de man is. Dat is slecht voor je imago.

Positief in deze is de strengere herkeuring waardoor de uitkering mogelijk blijvend is, maar daar zal de geldverstrekker zich over buigen. Bovendien spelen de cijfers een rol: hoogte inkomens, prijs van het huis, gewenste hypotheek, leeftijd, gezinssituatie etcetera.

Wie in deze of in een vergelijkbare (uitkerings)situatie verkeert, en dat zijn veel mensen, treft gesprekpartners, lotgenoten en deskundigen aan op het interessante forum voor sociale verzekeringen en uitkeringen www.internetwerkt.nl. Daarnaast staan er vragen en antwoorden over de WAO en dergelijke op de website www.nhg.nl van de stichting Nationale Hypotheek Garantie, die hypotheken tot (onder voorwaarden) maximaal 250.000 euro garandeert. Op de site bij de functie Zoeken intikken WAO.

Het is verstandig om je, voor je gaat praten met een adviseur of geldbedrijf, te oriënteren op dit onderwerp via onder meer de voornoemde websites. Ook Google biedt via geavanceerd zoeken (trefwoorden: wao+hypotheek) een schat aan informatie.

Er is goed nieuws voor iedereen die een huis wil kopen met een lening, en die moeilijk kan krijgen. Je kan daarvoor lenen bij ouders, familie of derden en de rente aftrekken van je belastbare inkomen in box 1, net als bij een commerciële hypotheek. Leg wel alles schriftelijk vast.

    • Adriaan Hiele