Ecco aan beide zijden van schoenenstrijd

De Europese Commissie gaat na of China schoenen dumpt op de Europese markt. Importeurs vrezen een kostbare strafheffing op Chinese schoenen. Na de “textieloorlog' de schoenenstrijd?

Ecco-directeur Michel Krol. Foto NRC Handelsblad, Rien Zilvold rosmalen ecco schoenen foto rien zilvold Zilvold, Rien

Voor 369 van de 629 werknemers in de Ecco-schoenenfabriek in het Noord-Portugese Santa Maria da Feira begon het nieuwe jaar niet goed. Zij kregen twee weken geleden te horen dat ze hun baan kwijt zijn.

Voor de 260 anderen was er juist goed nieuws: zij mogen blijven. De Portugese vestiging van de Deense schoenenmultinational wordt niet gesloten, maar omgevormd tot Ecco's centrum voor innovatie en proefprojecten. De bulk van de productie wordt echter naar Oost-Europa en Azië verplaatst.

Binnen het concern speelt zich niet alleen de teloorgang van de te dure West-Europese schoenenproductie af, maar ook de opkomst van Azië. Naast de vestigingen in Indonesië en Thailand opende Ecco vorig jaar maart ook een fabriek in het Chinese Xiamen met een productiecapaciteit van momenteel 2 miljoen paar. De fabriek moet deels voor de opkomende lokale markt produceren, maar zeker ook voor de export naar Europa zelf. Er werken nu negenhonderd mensen bij Ecco in Xiamen.

Ecco bevindt zich in wezen aan beide kanten van een sluimerend conflict tussen de Europese Unie en China, beaamt managing director West-Europa, de Nederlander Michel Krol. China wordt er - samen met Vietnam - van beschuldigd massaal schoenen te dumpen op de Europese markt ten koste van de lokale industrie. Die kan niet opboksen tegen de lagere lonen in Aziatische landen. De “sterk gestegen salariskosten in Portugal“ zijn een belangrijke reden voor de reorganisatie, erkent Krol.

Ecco in Portugal zag al een aantal concurrenten de deuren geheel sluiten. Ecco blijft - zij het afgeslankt - wèl open. Het aandeel van de Portugezen in de jaarlijkse productie van twaalf miljoen paar casual, golf- en andere Ecco-schoenen in het midden- tot hoge marktsegment, zal echter dalen van 2,6 miljoen paar in 2004 tot 800.000 dit jaar. De 4,1 miljoen paar van 2000 zijn nu een schim uit een ver verleden.

Dankzij de reorganisatie in Portugal krijgt de Ecco-vestiging in het Slowaakse Martin er 148 arbeidsplaatsen bij. Een deel van de voormalige “Portugese' productie zal daar terechtkomen. Ecco-fabrieken in Indonesië en Thailand nemen de rest voor hun rekening.

Intussen wordt de Europese markt voor schoenen overspoeld door Chinese producten. Een woordvoerder van eurocommissaris Mandelson (Handel) spreekt van een stijging met 700 procent in de eerste vier maanden van 2005. EU-cijfers geven aan dat er niet alleen sprake is van een forse importstijging, maar dat ook de gemiddelde prijs per paar schoenen daalt ten opzichte van 2004, het laatste jaar dat quota's voor Chinese schoenen golden.

De dumpingklacht wordt momenteel onderzocht door ambtenaren van Mandelson. Als er bewijzen voor dumping worden gevonden, zal de Commissie een strafheffing opleggen van ongeveer 30 procent, verwachten bronnen in bedrijfsleven en politiek. “30 procent zou natuurlijk dramatisch zijn voor onze schoenenwinkeliers“, stelt VVD-Kamerlid Dezentjé Hamming, die zich sterk maakt voor de Nederlandse importeurs. Ze zei dit eind vorig jaar in een overleg met de bewindslieden van Economische Zaken, toen het opleggen van een heffing nabij leek te zijn. Inmiddels wordt ervan uitgegaan dat een beslissing in dit dumpingdossier in maart of april zal worden genomen.

Michel Krol van Ecco bevestigt het percentage van 30. “Dat hangt ons nog steeds boven het hoofd.“ Het zou volgens Krol kunnen betekenen dat de prijs in de schoenenwinkel 25 tot 30 procent zal stijgen. “Op een paar sportschoenen van enkele euro's zou een heffing van 30 procent niet veel uitmaken voor de verkoopprijs. Maar Ecco-schoenen van gemiddeld 100 euro zouden naar 130 euro kunnen gaan. Dat heeft gevolgen voor de verkopen.“

De dreigende “schoenenoorlog“ (Dezentjé Hamming) doet sterk denken aan het textielconflict tussen de EU en China vorig jaar. De per 1 januari 2005 geliberaliseerde markt werd na dumpingklachten van vooral Zuid-Europese textielproducenten binnen een paar maanden geconfronteerd met nieuwe quota's voor onder meer T-shirts en beha's. Die quota's liepen binnen de kortste keren vol en duizenden containers Chinees textiel dreigden te stranden in Europese havens.

“Er is toen te laat door de importeurs aan de bel getrokken“, analyseert Krol. De schoenenbranche wil die vergissing niet begaan en heeft vroeg een publiciteitsoffensief ingezet. Met concurrerende importeurs van A-merken als Timberland, Clark's en Hush Puppies heeft Ecco zich verenigd in de brancheorganisatie European Branded Footwear Coalition.

“Het lijkt te werken“, zegt Krol over het rumoer van de schoenenimporteurs. “Het Brusselse onderzoek loopt nog steeds, maar we hebben meer lucht gekregen.“ De gevoelige maanden december en januari, waarin de zomercollectie wordt aangevoerd, zijn bijna voorbij. Een beslissing wordt nu verwacht ruim voordat de wintercollecties in juli en augustus in Europa arriveren. In het textielconflict werden beperkende maatregelen afgekondigd terwijl de scheepsladingen kleding al onderweg waren uit China.

    • Reinoud Roscam Abbing