Chinese nieren op bestelling

De Nierpatiënten Vereniging waarschuwt voor donornieren van geëxecuteerde Chinezen. Voor zeker één patiënt komt dat advies te laat.

Rotterdam, 21 jan. - Dietske van der Brugge, beleidsmedewerkster van de Nierpatiënten Vereniging Nederland, weet het zeker. Zelfs als ze de dood in de ogen zou kijken en ze had de benodigde 60.000 dollar, dan nog zou ze geen levensreddende nier willen hebben van een geëxecuteerde Chinees.

De Nierpatiënten Vereniging Nederland waarschuwde gisteren de ruim tienduizend nierpatiënten in Nederland tegen het kopen van een donornier in China. In dat land zijn al jaren nieren, levers, longen en harten verkrijgbaar afkomstig van geëxecuteerde gevangenen. Dat was al langer bekend en werd onlangs toegegeven door de Chinese overheid. Waar de patiëntenvereniging nu voor vreest, is dat de donoren “op bestelling' ter dood worden gebracht.

“Harde bewijzen hebben we niet“, zegt Van der Brugge. “Maar het is wel heel toevallig dat iemand die in een Chinees ziekenhuis zijn belangstelling toont, binnen een week een nier kan krijgen die aan zijn bloed- en weefselkenmerken voldoet.“

Vanuit Israël en Engeland worden al “transplantatiereizen' naar China georganiseerd. De Nederlandse nierpatiëntenvereniging wil Nederlandse patiënten die zich via internet laten ronselen voor een Chinese nier wijzen op een ethisch dilemma waar ze mogelijk pas na zo'n operatie achter komen. “We kunnen ons voorstellen dat mensen wanhopig worden door de veel te lange wachtlijsten en hun teruglopende gezondheid. Maar een donor die mogelijk speciaal voor jou is geëxecuteerd. Met die gedachte valt toch niet te leven?“

Voor zeker één nierpatiënt komt de waarschuwing van de patiëntenvereniging te laat. Neuroloog R.J. Hené, sinds 1987 verantwoordelijk voor de niertransplantaties in het Universitair Medisch Centrum Utrecht kent een Nederlandse patiënt met een Chinese nier die zich met complicaties in het ziekenhuis meldde.

Met een gemiddelde wachttijd van vierenhalf jaar voor een niertransplantatie is het toch niet gek dat patiënten naar oplossingen zoeken?

“In India en Pakistan verkopen arme mensen een nier. Als ze met het geld een beter leven kunnen opbouwen, valt daar nog iets voor te zeggen. Maar donororganen van geëxecuteerden, daar is geen discussie over mogelijk. Hoe slecht moet iemand zijn dat anderen hem mogen doden, dat om te beginnen. En dan komen er rijke westerlingen ingevlogen die de nieren en de lever van zo'n terdoodveroordeelde krijgen. Dat strookt niet met de voorwaarden voor orgaandonatie zoals de Gezondsheidsraad ze stelt. In een advies uit 2003 staat dat orgaandonatie in ruil voor geld niet mag.“

Als patiënten naar China of India willen, wat zegt u dan?

“Laatst was er een mevrouw die over zo'n reis begon. Midden op zaal heb ik tegen haar gezegd: “Als u een koe slacht om er biefstukken van te snijden, ben ik dat met u eens. Maar mensen slachten om hun organen, daar werk ik niet aan mee. U zoekt het zelf maar uit.'“

Helpt u een patiënt met een Chinese nier die nazorg nodig heeft?

Ja, ik heb een verplichting tot hulp. Ik kan niemand weigeren.“

Als een donornier minder dan drie maanden heeft gefunctioneerd, behoudt een patiënt zijn plaats op de wachtlijst en komt hij snel in aanmerking voor een nieuwe transplantatie. Moet deze voorrangsregel ook gelden voor Chinese nieren?

“Een interessant dilemma. Daar moet de Medisch Ethische Commissie zich maar eens over buigen. Mijn eerste reactie is dat je niet moet straffen.

Misschien is dit een goed moment om te wijzen op de noodzaak van orgaandonatie. We hebben meer donoren nodig. Don't take your organs to heaven. Heaven knows we need them here. “