Bij klachtenvrije liesbreuk is afwachten beter dan opereren

Een toevallig ontdekte liesbreuk bij mannen hoeft niet meteen geopereerd als er verder geen klachten zijn. Uit een Amerikaans onderzoek blijkt dat bij regelmatige controle en afwachten de kans op complicaties heel gering is, terwijl het voor de pijnklachten niets uitmaakt.

Het gebeurt nogal eens dat iemand bij lichamelijk onderzoek een kleine maar zichtbare uitstulping in de lies blijkt te hebben, een liesbreuk. Tot nu toe was niet bekend wat dan de beste aanpak is: opereren of afwachten.

Bij een liesbreuk puilt een deel van de darm uit door een zwakke plek in de bespiering van de buikwand. Dat kan uiteindelijk leiden tot een “ingeklemde breuk' - een stukje darm dat pijnlijk klem zit tussen de spierwand - of zelfs tot een darmperforatie en een buikvliesontsteking. Vandaar dat veel chirurgen maar liever meteen opereren, ook al zijn er geen klachten. Maar zo'n operatie is niet zonder risico en de breuk komt daarna geregeld toch weer terug.

Amerikaanse chirurgen vergeleken 360 oudere “afwachtende' mannen vier jaar lang met een even grote groep mannen die direct waren geopereerd (Journal of the American Medical Association, 18 jan).

Na twee jaar bleken de pijnklachten in beide groepen vergelijkbaar. Het risico op een ingeklemde breuk was bij afwachten heel klein: dat kwam één keer voor. De patiënten zelf waren in beide groepen even tevreden. Wel was na vier jaar een derde van de patiënten in de afwachtende groep toch nog onder het mes gegaan, meestal vanwege meer pijn.

Het voordeel van afwachten is dat tweederde van de mensen met een liesbreuk zonder klachten uiteindelijk een operatie bespaard blijft, met alle daarbij behorende kleine maar toch niet te verwaarlozen risico's: drie mannen in de geopereerde groep kregen een potentieel levensbedreigende complicatie tijdens de operatie (zoals hartvertraging of een ernstige verhoogde bloeddruk), bij één raakte een zenuw in de lies beschadigd en daarnaast waren er ook nog 85 mannen met een bloeding of wondinfectie na de operatie.

Een commentator wijst erop dat aan het onderzoek overwegend oudere mannen meededen. Het is dus niet zeker of afwachten ook zinnig is bij kinderen en bij vrouwen. Ook adviseert hij de leefomstandigheden mee te wegen: als iemand afgelegen woont of veel reist, is afwachten minder verstandig. Bart Meijer van Putten

    • Bart Meijer van Putten