Beter af in het getto

Wie wil weten hoe het leven in de beruchte Franse banlieue is als de auto's niet meer branden, huurt er een flat. Bericht uit Les Minguettes, nabij Lyon.

Het heeft één voordeel om een Afrikaans of Noord-Afrikaans uiterlijk te hebben in het centrum van Lyon, zeggen Eddy en Omar. Je kunt door de Rue de la République slenteren zonder om de haverklap te worden lastiggevallen door vriendelijke jongelui met ellenlange vragenlijsten. De voornaamste winkelwandelstraat van Lyon is berucht om het legertje marktonderzoekers dat er op het consumentenpubliek jaagt. Een autochtoon moet ze voortdurend van zich afslaan.

Zo niet Eddy, een zwarte jongen uit Martinique, en Omar, een 28-jarige Fransman van Algerijnse komaf. “Soms, als we echt niets beter kunnen verzinnen, lopen we de straat op en neer, gewoon om te kijken of iemand ons staande houdt. Maar ze gaan altijd beleefd uit de weg.“ Ze maken er een grapje van, maar wat ze eigenlijk willen zeggen is: “In onze mening is geen hond geïnteresseerd.“

Omar is een werkloze jongen uit Les Minguettes, een buitenwijk van Lyon. Straathoekwerkers hier (soms lijkt het wel alsof elke banlieue-bewoner van boven de twintig een straathoekwerker is) merken op dat het wellicht geen bewuste politiek is van de marktonderzoekers om jongeren uit de banlieue te negeren. Wellicht willen die vriendelijke jongelui gewoon geen gedoe, zeggen ze.

Maar daar is het Omar nu net om te doen. Hij is het beu dat mensen in het centrum van Lyon één blik werpen op hem en zijn vrienden en onmiddellijk besluiten dat zij een gevaarlijke diersoort zijn. “Het is een minderheid die voor problemen zorgt, maar het is de meerderheid die er de prijs voor betaalt“, zegt Omar. Hij heeft ons meegetroond naar het appartement van Sabrina, een Frans-Portugese verkoopster die in de Rue de la République woont, om duidelijk te maken wat hij bedoelt.

Omar sprak Sabrina ooit op straat aan omdat hij vond dat ze er leuk uitzag. “In het begin was ze bang van mij maar sindsdien is ze een vriendin geworden. Het bleek dat ze een Noord-Afrikaanse vriend had gehad die haar heeft bestolen, en haar zus had een Noord-Afrikaanse vriend die haar sloeg. Maar stel dat die vriend Jean-Louis had geheten. Had ze dan alle Fransen links laten liggen?“

Sabrina verontschuldigt zich niet. Ze is bang van de banlieue, geeft ze toe. “Omar heeft mij een keer meegenomen naar Les Minguettes. Ik voelde mij er echt niet op mijn gemak, ook al zaten we in zijn auto. Misschien heeft het te maken met het beeld dat de media geven van de banlieue.“ En ook al is Omar een vriend geworden en is Eddy haar nieuwe vriendje, haar ideëen over de banlieue geeft Sabrina niet op. “Omar en Eddy, die ken ik. Die anderen niet.“

Omar heeft zijn conclusies getrokken. “Ik kom gewoon niet meer buiten de banlieue,

behalve om vrienden als Sabrina op te zoeken. Waarom zou ik? Als je een baan zoekt, moet men je niet hebben. Als je een woning zoekt, moet men je niet hebben. Als ik een vrouw voorbijloop, grijpt ze naar haar handtas. Als je met vrienden een glas wil gaan drinken in een pub, is het altijd een speciale avond voor vaste klanten.

Nee, dan ben ik beter af in mijn banlieue. Daarbuiten is het alleen maar stressen.“