'Tijd van plannen maken voorbij'

Geld en scholing zijn niet genoeg om de werkloosheid onder jongeren te stoppen, zegt FNV Bondgenoten. 'We willen harde afspraken over aantallen.'

FNV BONDGENOTEN OVER CAO In Utrecht presenteerde FNV Bondgenoten de CAO resultaten voor 2005 tot nu toe. Namens FNV Bondgenoten voerde Henk van der Kolk (foto) het woord Dijkstra bv

De jeugdwerkloosheid onder allochtone jongeren bleek deze week aanzienlijk groter dan die onder autochtonen. In december hebben kabinet en sociale partners, op initiatief van de FNV, afspraken gemaakt over het tegengaan van jeugdwerkloosheid. Toen was het vooral het kabinet dat toezeggingen deed, door geld voor begeleiding en scholing beschikbaar te stellen. Nu is het tijd dat bedrijven zich vastleggen, zegt voorzitter Henk van der Kolk van FNV Bondgenoten, de grootste vakbond in de marktsector.

Wat kan de vakbond doen aan jeugdwerkloosheid?

'Wij hebben een hele concrete inzet voor het bestrijden van de jeugdwerkloosheid. De tijd van plannen maken is voorbij. Wij willen in de CAO afspraken maken: 10.000 leerwerkplaatsen in 2006. Daar gaan we mee aan de slag in de onderhandelingen voor de 240 CAO's die dit jaar nog worden afgesloten. Het zal niet in alle CAO's lukken om verplichtingen op te nemen over het aantal leerwerkplekken, maar wel in de sector-CAO's en de grotere ondernemings-CAO's, zoals bij Shell. De reden dat we kiezen voor leerwerkplekken is tweeledig. De combinatie van vier dagen praktijk en één dag naar school is voor veel leerlingen de enige manier om hun opleiding echt af te ronden. En ten tweede: je bent dan binnen bij zo'n bedrijf. Als je eenmaal over de drempel bent, kan je doorstromen naar een baan.'

Er zijn toch al veel instanties die zich hiermee bezighouden?

'De CAO is natuurlijk niet het instrument om het 'hoe' te regelen, maar wél om concrete afspraken te maken. We willen in de CAO's het aantal plekken en de faciliteiten ervoor vastleggen. Voor de uitvoering willen we samenwerken met de bestaande instanties. Jongeren zonder startkwalificatie zullen vaak onder bemiddeling zijn van het CWI en de gemeente. Samen met hen willen we de jongeren klaarstomen. De Taskforce Jeugdwerkloosheid kan bemiddelen bij het plaatsen van jongeren bij leerwerkplekken. Daarnaast zijn er de kenniscentra, waarin onder meer scholen en bedrijven zijn vertegenwoordigd en waar de kwaliteit in de gaten wordt gehouden.'

Wie betaalt de leerwerkplekken?

'In de metaal werken we al met opleidings- en ontwikkelingsfondsen, waarin geld van werkgevers en werknemers zit dat bestemd is voor opleidingen van werknemers in de sector. Deze fondsen worden ook gebruikt om leerlingen daarop voor te bereiden, wat vooral de gemeenten doen. In de CAO voor de grootmetaal staat bijvoorbeeld een verplichting voor het creëren van 200 leerwerkplekken.'

Zullen onderhandelaars niet kiezen voor andere arbeidsvoorwaarden?

'Als bond zetten we echt in op die 10.000 banen. Al onze onderhandelaars hebben een brief hierover gekregen. En we controleren de resultaten van de CAO-onderhandelingen hierop.'

Dat is met de kinderopvang ook niet gelukt.

'Ja, maar daarvan zeiden de werkgevers dat ze er niet verantwoordelijk voor zijn. En over de jeugdwerkloosheid zeggen ze: dat is ook onze verantwoordelijkheid. Daar hebben ze hun handtekening onder gezet. Natuurlijk zeggen de werkgevers dat ze zorgen hebben over de kwaliteit van de opleiding en het aanbod. Maar daar kunnen werkgevers invloed op uitoefenen, bijvoorbeeld door hun rol in de kenniscentra, waar ook de opleidingen vertegenwoordigd zijn. De gemeenten zeggen: we leveren de leerlingen af. Wij zeggen tegen de werkgevers: houd op met zeuren. Jullie moeten de doorstroom garanderen.'

Zijn de zorgen van het bedrijfsleven over de kwaliteit van de werknemers niet reëel?

'Het bedrijfsleven heeft er een handje van om te roepen dat de opleiding niet deugt. Ze zeggen al sinds de Tweede Wereldoorlog dat er geen behoorlijke timmermannen meer worden afgeleverd. Het onderwijs op zijn beurt klaagt dat bedrijven leerlingen willen die maar één trucje kunnen, zodat ze kwetsbaar worden op de arbeidsmarkt. We moeten ophouden met elkaar te beschieten, maar partijen juist bij elkaar zetten. Ik weet zeker dat daar iets moois uit komt. Het probleem is dat er veel plannen zijn, maar de uitvoering stokt. De voorwaarden zijn vervuld om te zorgen dat het ook gebeurt. We moeten elkaar daar op aanspreken. Als we nu na een half jaar niet genoeg hebben bereikt, moeten er 500 alarmbellen afgaan.'

Moeten er geen speciale afspraken over allochtonen worden gemaakt?

'Die hoge werkloosheid onder allochtonen moet nu gewoon voorbij zijn. De bedoeling is dat de selectie van leerlingen minder bij de bedrijven zelf gebeurt, maar door de gemeente en het CWI. Natuurlijk hoeft een bedrijf niet blind iedereen aan te nemen, maar het uitgangspunt moet zijn, dat als leerlingen via dat kanaal binnenkomen, ze gewoon goed zijn.'

    • Elsje Jorritsma