'Slechte peilingen van partij zijn relevant punt'

De econoom René Smit (46), die het CDA-verkiezingsprogramma zal gaan schrijven, noemt zichzelf 'een beetje een simpel mens' . Hij bedoelt, zegt hij, dat hij 'onbevangen' is, dat hij nog met veel mensen moet gaan praten en nu dus nog niet kan zeggen wat de belangrijkste thema's zullen zijn waarmee het CDA de Tweede-Kamerverkiezingen in 2007 wil gaan winnen.

RENE SMIT;AMSTERDAM;18JAN2006- Rene Smit is voorzitter van het College van Bestuur van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam. Hij was directeur van het Albert Schweitzerziekenhuis in Dordrecht en wethouder in Rotterdam. Fotograaf: Dirk Hol HOL, DIRK

De partij en het kabinet, zegt hij, hebben 'stevig ingezet' met hervormingen in de sociale zekerheid en de gezondheidszorg. Smit wil 'de mensen in het land', en niet alleen de eigen achterban, vragen hoe die 'neerslaan'. 'Is de richting goed, maar moeten we misschien wat dieper graven? Moet er een ander toefje op of moet het helemaal anders?'

René Smit werd in 1989 fractievoorzitter van het CDA in Rotterdam. Hij was in Rotterdam wethouder voor havenzaken, hij was topambtenaar bij Binnenlandse Zaken en voorzitter van de raad van bestuur van het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht. Sinds november vorig jaar is hij voorzitter van het college van bestuur van de Vrije Universiteit in Amsterdam en de Christelijke Hogeschool Windesheim in Zwolle.

Ab Klink, directeur van het wetenschappelijk instituut van het CDA en de belangrijkste ideoloog van de partij, noemt Smit 'een bedachtzame Macher'. 'Hij streeft altijd naar een zo breed mogelijk draagvlak, maar hij is ook een keiharde werker, een echte Rotterdammer.'

René Smit is van dezelfde generatie als Balkenende en Klink. In de jaren negentig praatte hij samen met hen en de CDA-economen Bovenberg en Eijffinger over de koers van het CDA: mensen zouden moeten leren om vaker zelf verantwoordelijk te zijn, ze moesten vaker zelf kunnen kiezen. De overheid was er alleen voor taken die mensen en maatschappelijke organisaties niet zelf konden uitvoeren.

Smit zat ook in de commissie van het CDA die bedacht dat er een nieuw stelsel zou moeten komen in de gezondheidszorg. De partijtop verwacht dat Smit een verkiezingsprogramma zal maken dat de hervormingen ondersteunt, maar waarin het ook zal gaan over 'de toerusting' van burgers om de gevolgen van de hervormingen te dragen. Want daarover bestaat onrust bij de CDA-achterban. Is de partij nog wel 'het schild van de zwakken'?

In de peilingen staat het CDA al jaren op een verlies van meer dan tien zetels. Smit zegt dat hij daar geen verklaring voor heeft. 'Anders hadden we er al wat aan gedaan. Het is voor mijn commissie (die verantwoordelijk is voor het verkiezingsprogramma, red.) wel een relevant punt. Daarom gaan we met een open mind het gesprek aan. Dat past in de traditie van mijn partij, we staan niet met onze rug naar de samenleving.'

CDA-prominent Bert de Vries schreef vorig jaar een boek met op het omslag een foto van de ruggen van alle leden van het kabinet-Balkenende. Het boek was een scherpe analyse van het kabinetsbeleid. Volgens De Vries is het CDA onder leiding van Balkenende een neo-conservatieve partij geworden. René Smit heeft het boek nog niet gelezen. Hij gaat het wel doen, zegt hij. De Vries staat op de lijst van 'wijze mannen' met wie Smit wil gaan praten.