Premier China vreest onrust op platteland

Conflicten over grond, instabiele prijzen en slechte werk- en levensomstandigheden op het platteland vormen een serieuze bedreiging voor de sociale stabiliteit in China en voor de voedselvoorziening. De Chinese premier Wen Jiabao heeft dat gezegd in een toespraak die vanochtend is vrijgegeven door de Chinese ministerraad.

De waarschuwing van premier Wen, de nummer 3 in de hiërarchie van de communistische partij, is een nieuwe indicatie dat Peking zich grote zorgen maakt over de tweedeling tussen arm en rijk en tussen 'stad' en 'platteland' in China. Onlangs nog kondigde de Chinese regering een omvangrijk actieprogramma aan om de economsche en sociale achterstand op het platteland enigszins in te lopen.

De communistische partij vreest dat groeiende maatschappelijke onvrede in het land haar gezag zal ondermijnen. Juist gisteren maakte het bureau voor openbare veiligheid in Peking bekend dat vorig jaar 87.000 gevallen van verstoring van de openbare orde zijn geteld, een term waarmee sociale protesten van grote groepen mensen wordt aangeduid. Hoewel statistieken in China niet altijd even betrouwbaar zijn, blijkt uit de officiële uitgaven wel een sterke toeneming van de sociale onrust: in 1994 waren er 10.000 protesten, in 2004 al 74.000.

De meeste conflicten betreffen boeren die van hun land worden gezet door lokale overheden, corrupte functionarissen en projectontwikkelaars. 'In enkele regio's hebben illegale inbeslagnemingen van landbouwgrond (ten behoeve van projectontwikkeling en andere bouwprojecten) zonder redelijke compensatie en herhuisvesting opstanden uitgelokt. Dat is nog steeds een bron van instabiliteit op het platteland en zelfs voor de hele maatschappij', aldus Wen.

Een van de meest aansprekende maatregelen die de regering eind vorig jaar al aankondigde is de afschaffing van de speciale 'landbouwbelasting' die in China al eeuwenlang werd geheven. In de meeste provincies was die heffing de facto al lang tot nul teruggebracht. Maar, waarschuwt premier Wen nu veelbetekenend: die financiële verlichting voor de boeren kan gemakkelijk teniet worden gedaan als lokale autoriteiten willekeurig belastingen en heffingen gaan opleggen.