'Kernwapens inzetten tegen terrorisme'

De Franse president Jacques Chirac heeft gisteren gedreigd kernwapens in te zetten tegen staten die hun toevlucht nemen tot terrorisme of die van plan zijn massavernietigingswapens te gebruiken.

Het is voor het eerst dat Frankrijk het gebruik van zijn 'force de frappe' in verband brengt met terrorisme. Chirac deed dat in het kader van een herdefinitie van de 'vitale belangen' die Frankrijk door nucleaire afschrikking wenst te beschermen.

In de thuishaven van de vier Franse nucleaire onderzeeërs, het Ile-Longue nabij Brest, onderstreepte Chirac dat kernwapens 'fanatieke terroristen' niet kunnen afschrikken. Zijn waarschuwing gold expliciet 'de leiders van staten' die hun toevlucht nemen tot terrorisme of het gebruik van massavernietigingswapens. Zij riskeren 'een ferm en gericht antwoord', aldus Chirac. 'En dat antwoord kan conventioneel zijn, maar ook van andere aard.'

Deze nieuwe definitie van de reikwijdte van de Franse vitale belangen komt op een moment van internationale controverse over de hervatting van nucleaire programma's door Iran. Chirac noemde in zijn rede gisteren geen namen van landen of regeringsleiders.

Vanmorgen zei de hoogste Franse militair, generaal Henri Bentégeat, in een radio-interview dat met name Iran zorgen baart, omdat dit land 'blijkt geeft van zeer oorlogszuchtige intenties'.

Frankrijk behoort sinds 1964 met het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten tot de drie westerse staten met kernwapens. Generaal De Gaulle formuleerde de doctrine dat Frankrijk door een eigen kernmacht zijn onafhankelijkheid tegen de supermachten in de Koude Oorlog kon garanderen.

De laatste wijziging van de Franse nucleaire doctrine dateert van 2001, toen president Chirac niet alleen de verdediging tegen supermachten, maar ook tegen regionale machten insloot. Bovendien zijn de nucleaire onderzeeërs en vliegtuigen sindsdien uitgerust met minder kernkoppen, om het strategische doel te beperken tot machtscentra en andere precieze strategische doelen. Frankrijk beschikt over 350 kernkoppen. Chirac zei gisteren dat Frankrijk verder gaat met het moderniseren van de afschrikkingsmacht.

Hij onderstreepte verder dat ook de globalisering en de hechte verbanden tussen de Europese landen de vitale belangen van Frankrijk omvangrijker maken. Ook de toevoer van strategische voorzieningen of de verdediging van bondgenoten zijn 'belangen die verdedigd moeten worden', aldus Chirac. De Franse president zal hierbij van geval tot geval oordelen of 'onverdraaglijke daden van agressie, bedreiging of chantage' de vitale belangen aantasten die de dreiging met kernwapens rechtvaardigen.

De nucleaire afschrikkingspolitiek neemt momenteel tien procent van het Franse defensiebudget in beslag, ongeveer drie miljard euro per jaar. Chirac noemde dat gisteren 'de juiste prijs'. Vermindering van de nucleaire bestedingen, zoals de afgelopen jaren her en der in de Franse politiek is geopperd, beschouwt hij als 'onverantwoordelijk'.