Het doek valt voor het paleis van het volk

Het Palast der Republik in Berlijn, een paleis van spiegelend glas waar ooit het parlement van de DDR zetelde, wordt gesloopt. Niet iedereen in Berlijn is blij met het besluit.

Het Palast der Republik zal nog dit jaar verdwijnen. Foto Reuters People walk in front of the former East German Palace of Republic in Berlin January 4, 2006. The end is nigh for Berlin's most famous eyesore, a colossus of concrete and steel which once housed East Germany's Communist government and now stands derelict on the city's main tourist drag. Demolition of the Palace of the Republic is set for end of January to the dismay of eastern Germans nostalgic for its socialist heyday and a legion of artists and beatniks who have used the ruin's vast spaces in recent years to provoke and entertain. Three years ago parliament voted to tear down the Palace to enable the reconstruction of the old Prussian 'Schloss', the stately residence of the last KaiserWilhelm II that stood on the site until 1951. REUTERS/Arnd Wiegmann REUTERS

Ze hadden al verloren voordat de dag begon. En dat wisten ze ook. Maar het ging niet om de overwinning. Het ging om hun bijdrage aan het 'democratische discours.'

's Ochtends vroeg hadden ze voor de Bondsdag gele pamfletten uitgedeeld. 'U neemt een besluit over de Duitse geschiedenis.' Tijdens de lunch voerden ze ludieke actie in de sneeuw. Tussendoor ontvingen ze journalisten.

De ruimte van de voormalige universiteitsboekhandel op de hoek van de Karl Liebknechtstrasse heeft de charme van een actiecentrum uit de tijd dat actie nog als 'axie' werd geschreven. Het is er rommelig en fris. De actievoerders zijn jonge architecten en kunstenaars. Ze verzetten zich tegen de sloop van het meest omstreden gebouw in Berlijn: het Palast der Republik, een ontzield overblijfsel van de Duitse Democratische Republiek.

Het Palast is een gebouw uit de jaren zeventig, waarin ooit het parlement van de DDR zetelde en dat tevens dienst deed als concertzaal en vrijetijdscentrum. Een paleis voor het volk, gebouwd door een communistische partij die ernstig verlegen zat om een succes. Begin jaren negentig, na de val en verdwijning van de DDR, werd het gebouw in verband met asbestverontreiniging gestript. Een vuil skelet van staal en spiegelend glas wacht sindsdien op de dingen die komen gaan. Een paleis is het al lang niet meer.

De Bondsdag besloot in 2002 dat het Palast gesloopt moet worden en dat op dezelfde plek nieuwbouw mag herrijzen die herinnert aan het Pruisische slot dat er ooit stond. Gisteren boog de Bondsdag zich wéér over de kwestie. De Groenen en de Linkspartij pleitten voor uitstel van afbraak. De financiering van de nieuwbouw is nog niet rond. Voor 2012 wordt er niet gebouwd. Waarom het bestaande vernietigen als het nieuwe nog jaren op zich laat wachten?

Over de toekomst van het gebouw wordt al zeventien jaar gebekvecht. Afbreken of niet? Het debat duurt langer dan de periode dat het gebouw als vergader- en concertzaal dienst deed. Het Palast der Republik werd een paleis voor de polemiek.

Midden jaren negentig verzetten zich vooral Oost-Duitsers tegen afbraak. Ze wilden een belangrijk gebouw uit hun deel van de Duitse geschiedenis conserveren. Alles wat aan de DDR herinnerde werd destijds geliquideerd. Het paleis moest blijven.

De afgelopen jaren nam een bonte coalitie van jonge, artistieke inwoners van het Berlijnse stadscentrum de fakkel over.

Hún argumenten zijn nogal divers. Sloop is kapitaalvernietiging. De besluitvorming is, ondanks parlementaire procedures, niet democratisch. Het alternatief, nieuwbouw achter een barokfaçade, is afgrijselijk en fantasieloos.

Bovendien is is het grootheidswaanzin om een herinnering aan de DDR te vervangen door een nagebouwd paleis van keizers en keurvorsten. Een infantiel en perfide idee uit de staf van Harry Potter, schreef een tegenstandster.

Het gebouw, zegt architect Philipp Oswald, is een probleem. En het probleem gaat niet weg, voorspelt, hij. Zelfs niet als het gebouw wordt gesloopt.

Gistermiddag maakt de Bondsdag de weg vrij voor afbraak. Over een jaar is het Palast weg. Tot het jaar 2012 kan Berlijn zich opwinden over een immense grasvlakte. 'Er zit nog veel muziek in', zegt Oswald.