Het beeld

De “mussendoder' lijkt een heel prettige jongeman. Hij heet Arie den Hartog, doet aan faunabeheer en schoot in opdracht in Leeuwarden een vogel dood, omdat die dominosteentjes had omver gefladderd. Vervolgens ontving hij 1800 (achttienhonderd!) scheldmails, waarin hij en zijn familie met geweld en vreselijke ziektes werden bedreigd. De twee die hij gisteren voorlas in Rondom tien balanceerden op het randje van wat de NCRV kon toelaten.

Later ontaardde het discussieprogramma in de vertrouwde spraakverwarring tussen voor- en tegenstanders van het bestaansrecht van de radicale islam in Nederland. Aanvankelijk werd echter duidelijk dat het probleem van de huidige toonhoogte van het publieke debat niet uitsluitend te maken heeft met moslims, Theo van Gogh en de vrijheid van meningsuiting.

Bram Stemerdink, PvdA-bewindsman in het kabinet-Den Uyl, onthulde dat hij in de jaren zeventig ook vaak bedreigd werd, met een wapen rondliep en zijn zoon van tien had laten instrueren hoe je een bombrief herkent. Volgens Stemerdink is het grote verschil dat je er toen niet over sprak in de media, want dat zou de problemen wel eens kunnen vergroten. En er was nog geen internet.

Eerder op de avond had in Zembla (VARA) een expert op het gebied van kinderporno de stelling aangedurfd dat het internet het leven voor kinderen onveiliger heeft gemaakt. Een onderzoek met een polygraaf of leugendetector - onlangs ook al toegepast in Peter R. de Vries, misdaadverslaggever (SBS6) - zou hebben aangetoond dat een groot deel van de betrapte kinderpornodownloaders (dat woord gaat de Van Dale halen) wel degelijk fantaseert over seks met echte kinderen, en wel met een gemiddelde leeftijd van vier jaar. Dat is even schrikken, maar als ik er iets langer over nadenk, nog geen overtuigend bewijs dat het internet drempelverlagend zou werken in de reeks van stappen die leidt tot fysieke ontucht.

De wereld is ook gevaarlijker geworden door de uitvinding van treinen, auto's en vliegtuigen. Bovendien: als je ze eenmaal hebt, raak je ze nooit meer kwijt. De soms ontroerende voordelen van de digitale snelweg zijn bij voorbeeld elke woensdag te bewonderen in de onvolprezen reeks genealogische documentaires Who Do You Think You Are (BBC2). Actrice Sheila Hancock wierp flessenpost in de zee, door een oproep te plaatsen voor informatie over haar betovergrootouders uit de eerste helft van de 19de eeuw. De volgende dag ontving ze een mail uit Amerika van een onbekende verre verwant, die alle details kende.

Nog afgezien van de cybercrime die Nova gisteren signaleerde, en waar de politie nog geen afdoende antwoord op heeft, lijkt me het grootste nadeel toch vooral het gemak waarmee je onbekenden, wier gezicht of daden je niet bevallen, anoniem kunt terroriseren. Natuurlijk moet het mogelijk zijn om onder een schuilnaam aan een discussie of een chatsessie deel te nemen, maar het anoniem versturen van gepeperde post uit wraak of om te pesten, dat lijkt me een uitwas van het systeem. Een papieren dreigbrief kost meer moeite en tijd dan een virtuele.

Kun je geen spamfilter instellen dat anonieme - dus niet alle onbekende - post tegen houdt? En zo een gemeenschap vormen van louter mensen die bereid zijn met open vizier te corresponderen?

    • Hans Beerekamp