Topvoetbal live in huis dankzij internetpiraten

Veel voetbalwedstrijden zijn illegaal via internet te volgen. Vaak komen de beelden van betaal-tv. Na de muziekindustrie en de filmwereld een nieuw slachtoffer van internet?

Geen kaartje, geen abonnement op Versatel, geen helikopter en toch afgelopen zondag Ajax tegen NEC zien spelen. Het kon zonder veel moeite via internet.

“Ook nog met Nederlands commentaar? Dat is zeker strafbaar“, zegt Johan Pouwelse van de Technische Universiteit in Delft. “Dan heeft er in Nederland iemand televisiebeelden zitten injecteren in internet.“

Volgens de wetenschapper is de wijze waarop voetbalbeelden worden doorgegeven het best te vergelijken met “een kettingbrief van eredivisiebitjes. Elke pc geeft het signaal weer aan twee andere door. Je hebt dus centraal geen zware computer nodig.“

Wie de beelden wil zien, moet in veel gevallen wel naar China, maar dat is via internet een koud kunstje. “Amerikanen branden hier hun handen niet aan, die Chinezen mogen alles. Zij maken de software voor de verdere verspreiding van beelden. Je hebt dan alleen nog iemand nodig die het signaal van zijn televisie naar de pc overbrengt: dat is een fluitje van een cent tegenwoordig“, legt Pouwelse uit. En niet alleen vanwege de software wordt vaak gebruik gemaakt van de China-route: in dat land worden oneindig veel internationale wedstrijden (meestal geen Nederlandse) uitgezonden en die beelden worden daar ook op internet gezet.

De kwaliteit is wisselend, het beeld is klein en het commentaar bij veel wedstrijden is Chinees of Arabisch. Toch blijft de belangstelling niet tot een handvol nerds beperkt.

Afgelopen weekeinde bezochten bijvoorbeeld 15.000 voetballiefhebbers de site voetbalinbeeld.nl die een overzicht van de beschikbare wedstrijden toont. “Ik had ooit op een muzieksite laten zien dat je gratis naar voetbal kan kijken. Dat leverde zoveel reacties op dat ik het maar op een aparte site heb gezet“, zegt Hans Handgraaf van voetbalinbeeld.nl. De hobbyist gelooft niet dat zijn activiteiten illegaal zijn. “Ik geef alleen een overzicht van de links en verdien er niets aan.“

Mogelijk is het bekijken van de beelden wel illegaal: downloaden mag, maar uploaden (in dit geval het doorgeven van de beelden aan de volgende kijker) mag niet zomaar en dat laatste gebeurt automatisch, net als bij het kopiëren van muziek via Kazaa. Vandaar de vergelijking met de kettingbrief door wetenschapper Pouwelse. “Die technologie kent inmiddels tal van toepassingen en heeft in de meeste gevallen niets met piraterij te maken.“

De negatieve gevolgen van het doorsluizen van de voetbalbeelden kunnen groot zijn. “De muziekindustrie en de filmwereld zijn al slachtoffer geworden van dit soort praktijken. Ik zie die toepassingen op internet als een hele grote bedreiging“, zegt adjunct-directeur Jan de Jong van de NOS die geregeld onderhandelt over sportrechten. “Aan de ene kant zie je de licenties om voetbal uit te zenden steeds duurder worden, aan de andere kant neemt de exclusiviteit af. Die exclusiviteit moet de eredivisie garanderen, want die verkoopt de rechten.“

Directeur Alex Tielbeke van Eredivisie erkent dat hij zich “best zorgen“ maakt. “Nu is de kwaliteit in de meeste gevallen nog niet goed, maar dat kan over een jaar natuurlijk anders zijn. We vinden dat dit gewoon moet stoppen.“

Op “allerlei manieren“, zegt Tielbeke de kwaadwilligen aan te pakken, waarover hij ook in overleg is geweest met voetbalbestuurders in Engeland, Duitsland en Frankrijk. Daar is het probleem al groter.

'Piraterij risicovol'

VOETBAL

Directeur Alex Tielbeke van Eredivisie: “We hebben in Nederland ook al een aantal keren partijen gesommeerd om hun activiteiten te staken. We zijn er wekelijks mee bezig en willen laten zien dat het illegaal tonen van “unieke content' enorme risico's heeft. Ik sluit niet uit dat op korte termijn nieuwe acties van onze kant volgen.“

Ook volgens een zegsman van Versatel, dat per voetbalseizoen 30,5 miljoen euro aan de eredivisie betaalt om over exclusieve livebeelden te kunnen beschikken, is de piraterij een voortdurende bron van zorg. “We constateren inderdaad dat het gebeurt. Het is een kat-en-muis-spel en je ziet dat, zowel bij ons als op internet, de technologie voortschrijdt.“

Zowel Versatel, dat volgens de laatste gegevens 42.000 abonnees heeft, als Eredivisie bevestigt met elkaar in overleg te zijn over de piraterij. Ook over compensatie voor de betaalzender? “Over de inhoud van vertrouwelijke gesprekken zeg ik nooit iets. Dus nu ook niet“, aldus Tielbeke.

    • Erik van der Walle