Meer treinen, langer reizen

NS voert een nieuwe dienstregeling in. Meer treinen, wel langere reistijden en vaker overstappen. Reizigers-vereniging Rover is allerminst tevreden.

Op de NS-stations van Akkrum, Olst, Horst-Sevenum en in verscheidene andere kleine plaatsen kan de vlag uit. Vanaf december dit jaar worden ze door NS “gepromoveerd' tot intercitystations. NS wil treinen frequenter laten rijden, maar ze stoppen voortaan ook op enkele kleinere stations, zodat de gemiddelde reistijd van reizigers langer zal worden.

Bert Meerstadt, commercieel directeur van NS, zegt dat de toegenomen drukte op het spoor zijn bedrijf ertoe heeft gedwongen het spoorboekje radicaal te wijzigen. “Het huidige systeem dateert van 1970. Alleen al vanaf 1995 zijn er duizend treinen per dag bijgekomen.“ Belangrijkste wijziging is dat NS het drietreinensysteem met intercity, sneltrein en stoptrein vervangt door twee soorten treinen: intercity's en “sprinters'. De intercity nieuwe stijl neemt de functie van de sneltrein over en zal dus meer stations aandoen dan de huidige intercity. Sprinter is een eufemisme voor stoptrein. NS voert verder een betere “uurligging' in, dat wil zeggen dat treinen gelijkmatiger over het uur verspreid liggen. Bij een frequentie van vier per uur komt er in principe om het kwartier een trein.

Rover, de vereniging reizigers openbaar vervoer, is in het geheel niet te spreken over de plannen. “NS had beloofd dat de nieuwe dienstregeling een stap vooruit zou betekenen, maar het komt neer op verschraling: de echte intercity wordt afgeschaft en mensen moeten vaker overstappen“, zegt een woordvoerder van Rover. NS heeft alleen oog gehad voor zijn eigen bedrijfsvoering en niet voor de belangen van de reizigers, zegt Rover. “Zo had niemand van de planners uitgerekend hoeveel extra reistijd het tweetreinensysteem zou kosten. Dus hebben wij aangedrongen op het berekenen van een gewogen gemiddelde.“

NS kan nog niet precies aangeven hoe veel langer de reistijd zal zijn. Meerstadt weet wel dat de gemiddelde snelheid van de treinen omlaag gaat, van 76 km/u naar 74 km/u. Maar de voordelen wegen op tegen de nadelen, vindt hij, NS zet 4 procent meer treinen in en verwacht ook minder verstoringen door het nieuwe systeem. “De afweging is: hoe lang zitten mensen in de trein en hoe erg is het dat ze één of twee minuten langer onderweg zijn.“

Meerstadt zegt dat zijn bedrijf de vereenvoudiging van het systeem wel móést doorvoeren. Bij gelijkblijvende groei (4 procent meer reizigers poer jaar) was de treinenloop op den duur vastgelopen. “Het alternatief van investeren in de infrastructuur, met meer sporen en stations, bleek niet haalbaar.“ Volgens Meerstadt zou daarvoor 80 miljard tot 100 miljard euro nodig zijn en daarvoor is geen politiek draagvlak.

Rover zegt op dit punt wel “begrip“ te hebben voor NS. “Het is een beetje zielig. We hebben een regering die graag wil dat automobilisten overstappen op het openbaar vervoer, maar voldoende investeringen blijven achterwege. Daar kun je NS niet de schuld van geven.“

De ANWB is wel “redelijk positief“ over de nieuwe dienstregeling voor 2007. De bond toont zich in een verklaring tevreden, omdat er “in 2007 op veel trajecten elk kwartier een trein rijdt“, maar pleit er wel voor dat enkele stations hun “intercity-status' behouden, met name Woerden en Elst.

De invoering van de nieuwe dienstregeling zal eind dit jaar beginnen, maar het nieuwe netwerk is pas in 2009 geheel afgerond. Vooral de komst van de hogesnelheidsverbinding Amsterdam-Parijs in 2008 (gepland voor 2007, maar vertraagd) zal verdere wijzigingen noodzakelijk maken. De rechtstreekse verbinding over het oude spoor van Amsterdam via Schiphol naar Rotterdam komt dan te vervallen. Reizigers op dat traject zullen moeten kiezen tussen de snelle, maar dure HSL (in 35 minuten van Amsterdam naar Rotterdam; tarief nog onbekend) of de goedkopere verbinding via Haarlem, die naar schatting een uur en kwartier zal duren.

    • Lolke van der Heide