Een erg geromantiseerde kijk op hollanditis

Elsbeth Etty (Opiniepagina, 17 januari) heeft gelijk met haar bewering dat D66 zich schuldig maakt aan `als anti-Amerikanisme vermomd provincialisme`. Van een partij met een grote aanhang onder intellectuelen en een traditionele Europese gezindheid verwacht men nu eenmaal een grensoverschrijdende, om niet te zeggen een grensverleggende attitude. Kennelijk moet deze perceptie worden omgedraaid en impliceert Europese oriëntatie dat D66 de lidstaten van de EU ipso facto als provincies van de megastaat Europa ziet. Als dat zo is, wordt iedere vorm van nationaal buitenlands beleid een anachronisme.

Volstrekt oneens ben ik het met Etty waar zij provincialisme tegenover hollanditis plaatst. Hollanditis was immers de illusie dat Nederland een beweging op gang kon brengen die de VS en de Sovjet-Unie tot het afzien van regionaal inzetbare kernwapens kon brengen. Dat die kernwapens (althans in Nederland) nooit zijn geplaatst, is louter te danken aan de druk die Washington op Moskou bleef uitoefenen. Hollanditis manifesteerde zich ook als anti-Amerikanisme en leek daarin sterk op het door haar gewraakte provincialisme. Etty is kennelijk vergeten dat sommige leiders van de Vredesbeweging meenden zich te kunnen verbinden met medestanders in de DDR. Daarmee stelden zij zich bloot aan beïnvloeding door de Stasi en toonden zij zich blind voor het lot van de echte dissidenten. Niet de wapenwedloop maar de onvrijheid aan gene zijde van de Muur was de werkelijke oorzaak van de Oost-Westtegenstelling. De honderdduizenden die destijds de straat opgingen voor het najagen van een hersenschim, zouden er goed aan doen te erkennen dat hun acties op zijn best contraproductief zijn geweest voor het tot staan brengen van de wapenwedloop.

Kortom, Etty begint sterk, maar heeft een sterk geromantiseerde kijk op hollanditis. Het is te hopen dat het provincialisme van D66 niet opnieuw een periode inluidt, waarin de bondgenoten die er toe doen Nederland zien als een demoraliserende factor.

    • A.C. Tjepkema Hoeven