Polen: nieuwe verkiezingen bijna zeker

De Poolse president Lech Kaczynski stuurt aan op nieuwe verkiezingen. Hij gaf het parlement gisteren een onhaalbare deadline voor de goedkeuring van de staatsbegroting.

In de Sejm, die pas vier maanden geleden werd gekozen, werd 19 februari gehanteerd als uiterste datum voor de begroting. Kaczynski heeft de parlementariërs nu tot 30 januari de tijd gegeven. Volgens de grondwet heeft de president vanaf die dag het recht om vervroegde verkiezingen uit te schrijven. De afgelopen weken is het sterk verdeelde parlement in een impasse geraakt over de begroting.

'Dit is een stap in de richting van vervroegde verkiezingen', zei Adam Lipinski van de regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) gisteren over Kaczynski's ingreep. Volgens Donald Tusk, de leider van de liberale oppositiepartij Burgerplatform, is de kans op verkiezingen in april of maart 'bijna honderd procent'.

Premier Kazimierz Marcinkiewicz wuifde de dreiging van verkiezingen vanochtend weg. 'Als we kalm werken, kunnen we de deadline halen', zei hij. Maar Poolse media melden dat politieke partijen al druk bezig zijn met reserveren van billboards langs de weg en van tijd bij drukkers voor campagnefolders. Burgerplatform is begonnen met het samenstellen van nieuwe kieslijsten.

Ook de financiële markten beginnen nu zenuwachtig te worden. Polen is de grootste economie van Centraal-Europa en dreigt door de politieke crisis ver achterop te raken met economische hervormingen en de invoering van de euro.

PiS heeft sinds september vorig jaar geen stabiele coalitie weten te vormen. Onderhandelingen met de tweede partij in de Sejm, Burgerplatform, verzandden in wederzijdse verwijten. Vorige week deden de liberalen een nieuwe toenaderingspoging, maar PiS-leider Jaroslaw Kaczynski, de tweelingbroer van de president, is hier niet op ingegaan, tot grote woede van Burgerplatform.

Volgens peilingen kan PiS met vervroegde verkiezingen haar greep op het parlement flink verstevigen, met tussen de 35 en 39 procent van de zetels, 10 procent meer dan in september. Maar analisten zeggen dat de uitslag nog alle kanten op kan. Ook Burgerplatform kan rekenen op meer stemmen en de sociaal-democraten, die tijdens de laatste verkiezingscampagne uit elkaar vielen in verschillende partijen, werken aan een hereniging, onder leiding van de populaire oud-president Aleksander Kwasniewski.

    • Stéphane Alonso