'Il barbiere' blijft onweerstaanbaar

De lenige ezel, de lachende pompoen en de elegante papieren vogels - voor de allerlaatste keer komen ze dit seizoen uit de depots van de Nederlandse Opera tevoorschijn voor de inmiddels klassieke enscenering die regisseur, acteur, toneelschrijver, 'nar' en Nobelprijswinnaar Dario Fo (1926) in 1987 maakte van Rossini's opera Il barbiere di Siviglia.

Hoewel Italiaanse Rossini-liefhebbers Fo's aanpak aanvankelijk beschimpten als 'circus in plaats van opera', was zijn bonte, op en top door de commedia dell'arte geïnspireerde regie in Amsterdam een publieksfavoriet vanaf de eerste voorstellingen. Met in totaal vijf reprisereeksen, vertoningen elders in het land en in het buitenland en verscheidene televisievertoningen, is Fo's Barbiere-enscenering zelfs de succesvolste productie in de geschiedenis van de Nederlandse Opera.

Deze slotreeks is opgedragen aan de in 2004 overleden voormalige intendant Jan van Vlijmen, wiens idee het was juist Fo voor Rossini te vragen. De meubelen in het huis van Dokter Bartolo staan inmiddels wat minder strak in de verf, maar 'Il barbiere' is en blijft een onweerstaanbare voorstelling - juist omdat Fo met zijn hilarische én poëtische regie vol slappe maar niet flauwe grappen de ultralichtvoetigheid van deze opera alleen maar heeft benadrukt.

Julian Reynolds dirigeerde bij de Nederlandse Opera in 2000 al een conventionele L'Italiana in Algeri . In 'I'l barbiere' - ditmaal niet in de authentieke, maar in de 'normale' versie gespeeld - leidde Reynolds het Nederlands Kamerorkest nu met eenzelfde enthousiasme, al blijft de timing tussen zangers en orkest juist in deze ritmisch zo nauw luisterende opera een heikele onderneming.

Net als bij de vorige reprises schuilt de vernieuwing in de cast. Een degelijke maar wat weinig pril klinkende Rosina is mezzo Silvia Tro Santafé - toevallig hoogzwanger en daardoor als huwelijksprooi precies zo uit het leven gegrepen als Fo zou hebben kunnen verzinnen. De sterkste nieuwkomers zijn naast een vooral theatraal sterke Figaro (Angelo Veccia) echter bas buffo Donato di Stefano als bijna té sympathieke Bartolo en vooral tenor Antonino Siragusa (Almaviva), die met de onvervalste 'Italianità' van aanpak en timbre de zonnige vondsten van Rossini en Fo nog één keer laat stralen.

Voorstelling: Il barbiere di Siviglia van G. Rossini door de Nederlandse Opera/Ned. Kamerorkest o.l.v. Julian Reynolds. Regie: Dario Fo. Gezien: 17/1 Muziektheater, Amsterdam. Herh. aldaar t/m 30/1 en tussen 27/6 en 9/7. Inl. www.dno.nl

    • Mischa Spel