'Cloaca' krijgt 3 Duitse versies

Het toneelstuk Cloaca (2002) van Maria Goos zal in Duitsland de komende maanden in drie verschillende versies te zien zijn. In Berlijn gaat het stuk het eerst in première, op 26 februari in het Renaissance-Theater. Hierna volgen versies van Theater Osnabrück op 18 maart en Theater Oberhausen op 5 mei. De Osnabrückse versie wordt geregisseerd door de Nederlander Jos van Kan. De drie verschillende theaters gebruiken dezelfde vertaling van Rainer Kersten. In Berlijn en Osnabrück heet het stuk echter Alte Freunde, terwijl Oberhausen de Nederlandse titel handhaaft. Cloaca is Latijn voor riool en voor de anus-vagina van vogels, vissen en reptielen.

Cloaca, over de verwording van een mannenvriendschap, was drie jaar geleden een ongekend toneelsucces in Nederland. 62.500 Nederlanders zagen het toneelstuk, 121.000 de verfilming van Willem van de Sande Bakhuyzen. Zeer uitzonderlijk was dat het stuk twee jaar geleden door Amerikaanse regisseur en filmacteur Kevin Spacey werd gebruikt als openingsvoorstelling van zijn Old Vic theater in Londen. De Britse critici sabelden het stuk neer. Het publiek was een stuk milder, zodat Cloaca toch nog 56.000 Britse bezoekers trok.

Goos: 'De verspreiding in Duitsland is via een toneeluitgever gegaan, dus daar had ik geen omkijken naar. In Londen heb ik me intensief met de vertaling bemoeid, zodat de klap van de slechte ontvangst des het harder aankwam. Dit keer wil ik meer afstand houden. We zien wel. Mijn agent heeft inmiddels ook de rechten verkocht aan Argentinië, Chili en een ander Zuid-Amerikaans land waarvan ik de naam vergeten ben. Ook is het vertaald in het Tsjechisch en het Bulgaars. In augustus gaat de Spaanse versie in Madrid in première. Maar op al die versies heb ik nog minder zicht; áls ze er al komen. Toneelrechten verkopen levert trouwens geen bal op, het wordt pas wat als de bezoekers komen.'

Goos werkt momenteel aan haar derde speelfilm Vreemd bloed en aan het vierdelige toneelstuk, De geschiedenis van de familie Avenier; een Heimat-achtig, vijftig jaar omspannend epos over een arbeidersfamilie. De eerste twee delen gaan op 25 januari 2007 in première bij Het Toneel Speelt. Deel drie en vier volgen een jaar later. Goos: ,,Deel 1 gaat over 1955, daarvoor heb ik familie van mijn vaders kant geïnterviewd, samen met tv-maker Michiel van Erp. Hij maakt tegelijkertijd een documentaire over die tijd. Deel 2 speelt in 1971 en gaat over de seksuele revolutie. Daarvoor wil ik mensen interviewen die daadwerkelijk hebben meegedaan door bijvoorbeeld deel te nemen aan gelegenheidstrio's en sleutelseks.' Sleutelseks? 'Ja, sleutelseks. Bij het begin van een feest moest je dan je sleutels in een kom bij de deur stoppen. Na afloop viste je er een andere sleutel uit. Met de eigenaar daarvan ging je naar bed.'

De geschiedenis van de familie Avenier wordt het regiedebuut van acteur Jaap Spijkers, die in Cloaca de rol speelde van avantgardistische regisseur die met de dochter van zijn beste vriend vrijt. Van de Sande Bakhuyzen, de vaste regisseur van Goos, overleed vorig jaar.