'Beperk solidariteit in de zorg'

Bijna veertig procent van de bevolking is niet bereid de solidariteit in het ziektekostenstelsel in stand te houden, als de premie voor de eigen zorgverzekering daardoor zou stijgen. De helft van de bevolking is daartoe wel bereid.

Dit schrijft Floris Sanders, scheidend voorzitter van de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg (RVZ) vandaag in een brief met aanbevelingen aan minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD).

De solidariteit tussen generaties en tussen hoge en lage gezondheidsrisico's is niet van elastiek, stelt hij. Gezonde jonge mensen doen steeds minder een beroep op de gezondheidszorg. Zij draaien wel steeds meer op voor de stijgende kosten van een kleine groep ouderen. Alleen al in de curatieve zorg (van huisartsen en ziekenhuizen) wordt aan tien procent van de verzekerden 70 procent van het budget besteed. Dit was in 1953 nog 43 procent.

Deze 'steeds schever wordende balans' tussen mensen die betalen voor de zorg en de groep die ervan profiteert, kan de solidariteit aantasten, aldus de RVZ. De stijgende zorglasten gaan ten koste van andere bestedingen van mensen. Daarnaast blijkt dat de twintig duurste ziekten van de toekomst (waaronder overgewicht) vaak veroorzaakt worden door een slechte levensstijl.

De raad doet de minister een aantal aanbevelingen. Burgers die gezond leven hoeven minder ziektekostenpremie te betalen dan diegenen die er een ongezonde levensstijl op na houden (zoals rokers). De overheid moet het gedrag van mensen veel meer gaan beïnvloeden. 'Ik weet dat dit niet helemaal spoort met de vrijzinnige tradities van dit land en met de eigen verantwoordelijkheid die hoog op de beleidsagenda staat. Echter, vrijheid gaat niet zonder een zekere gebondenheid', schrijft Sanders.

De vertrekkende RVZ-voorzitter vindt dat de overheid zuiniger moet zijn met de verstrekkingen in het basispakket. Nieuwe en duurdere behandelingsmethoden zouden in een aanvullende pakket moeten komen. Om de gezondheidszorg betaalbaar te houden moeten Nederlanders zelf de kosten gaan dragen van het verblijf en van de maaltijden in ziekenhuizen, verpleeg- of verzorgingshuizen. Alleen de behandelingen zelf komen dan nog voor rekening van de gemeenschap.