'We hebben álles gedaan'

Minister Dekker vindt het vervelend voor de bewoners van Schinveld dat ze zo hard moest optreden. Hun verzet tegen de boskap is 'een mooi symbool van betrokkenheid'.

DENHAAG:27MEI2003 Minister Dekker (VROM). FOTO TWEEDE CAMERA/HANSKOUWENHOVEN/ROEL ROZENBURG Rozenburg, Roel

De gemeente Onderbanken hield de kap van de Schinveldse bossen tegen tot minister Dekker (Ruimtelijke Ordening, VVD) het verzet brak met de Nimby-procedure (not in my backyard). Volgens bewoners negeert ze de geluidsoverlast en gezondheidsproblemen als gevolg van laag overvliegende Awacs-vliegtuigen die opstijgen van de NAVO-luchtmachtbasis in het Duitse Geilenkirchen. Burgemeester Zuidgeest, die tot woede van bewoners meewerkte aan de bomenkap, verweet de regering alleen aan het eigen belang te denken.

U heeft geen oog voor lokale belangen, zeggen ze in Schinveld.

'Ik ben in 2003 juist naar de gemeente gegaan omdat ik vind dat je in dit soort kwesties nooit van achter je bureau moet beslissen. Bij een bijeenkomst kon iedereen zijn mening geven. De moeders van Onderbanken gaven me een zakje steentjes. Dit zijn allemaal steentjes op onze maag, zeiden ze. Dat was heel roerend. Ik heb gezegd, ik wil naar u luisteren. Maar ik heb ook gezegd dat de veiligheid van het vliegverkeer, waar ik verantwoordelijk voor ben, botst met de belangen van de burgers.'

U heeft tegen de zin van Tweede Kamer, provincie en gemeente de Nimby-procedure gebruikt. Waarom?

'Ik denk dat de Kamer toch dacht: laten we kijken wat we nog zouden kunnen doen. Maar ik ben ervan overtuigd dat ik echt álles heb gedaan. Vanaf 1981 hebben we hierover onderhandeld. We hebben allerlei mogelijkheden bekeken. Op een gegeven moment is het op.'

Door de bossen te kappen heeft u geen onderhandelingspositie meer om stillere vliegtuigen bij de NAVO af te dwingen.

'Nou, ik denk het wel. De zes hectare die nu gekapt zijn, is maar een deel van wat de NAVO wil. Dat gaan we gebruiken in de onderhandelingen.'

U onderhandelt al twintig jaar met de NAVO, zonder resultaat.

'Nu wij de bomen hebben gekapt, vind ik ook dat er een verplichting komt van de kant van de NAVO.'

U hoopt op een gebaar van goede wil?

'We zullen nu het overleg met de NAVO natuurlijk opvoeren.'

En u denkt dat dat resultaat heeft?

'Jazeker, we hebben het niet laten hangen, integendeel.'

Waarom staat u toe dat de NAVO met toestellen vliegt die wegens de geluidsoverlast in de burgerluchtvaart verboden zijn?

'We hebben internationale afspraken gemaakt, die kan ik niet breken.'

Maar de NAVO zelf heeft die wel gebroken, door meer vliegbewegingen uit te voeren dan toegestaan.

'Moeten we die vluchten dan maar niet door laten gaan? Vergeet niet, die Awacs doet superwerk. Natuurlijk wil iedereen leven waar het rustig is. Kijk, als we nu opnieuw een basis moesten inrichten zouden we het nóóit op die locatie doen. De NAVO wil niet verplaatsen, maar dit probleem kan natuurlijk niet eeuwig bestaan. De druk op de NAVO moet blijven.'

Er wordt al 25 jaar druk op de NAVO uitgeoefend. Waarom denkt u nog steeds dat druk helpt?

'Omdat de mogelijkheden voor een technische oplossing zijn toegenomen. En omdat je daarmee laat blijken dat je wel degelijk voor de burgers een belang verdedigt.'

In Limburg geloven ze dat soort toezeggingen niet meer.

'Wij hebben nu een formele aanvraag gedaan voor stillere motoren. Zwart op wit, dus niet van: we doen het even mondeling op een vergadering.'

U kunt niets meer doen, zegt u. Toch komt u met geluidsmetingen en belevingsonderzoek. Waarom?

'Als mensen het gevoel hebben dat met die metingen hun situatie nog nadrukkelijker tot uiting komt, moet je dat doen. Ook komt er op verzoek van de Kamer een onafhankelijke commissie.'

Maar dat mag geen verwachtingen scheppen.

'Nee, echt niet. Dat zou ik naar vinden. Het blijft zoals het nu is.'

Wat is dan het nut van die toezeggingen?

'Ook na de uitvoering van zo'n besluit moet je toch de relatie met de mensen daar in stand houden. Het kan niet zo zijn dat je nu elkaar de rug toe keert. Voor die mensen blijft dat probleem bestaan.'

Heeft de kracht van de weerstand u verrast?

'Wat me wel verrast heeft is dat bewoners zo betrokken bleven bij de actievoerders. Echt dat bos in, eten geven, warme kleding. Dat is natuurlijk een mooi symbool voor de betrokkenheid van mensen. Het zegt vooral dat mensen hun omgeving heel veel waard is, en dat ze dat ook willen duidelijk maken aan bestuurders zoals ikzelf.'

    • Derk Stokmans