De hype van het luisterboek

Op Vers voor de Pers lopen uitgevers vooruit op dé trend van 2006: het luisterboek. Maar het gedrukte boek verkoopt nog altijd beter.

Lezen doe je met je oren, lijkt de impliciete boodschap van Vers voor de Pers, de halfjaarlijkse manifestatie waarop de Nederlandse uitgevers hun boeken en trends presenteren. En dé trend van 2006 wordt het luisterboek.

In een speciale 'luisterboekenzaal' zit de vertegenwoordiger van de Home Academy te stralen. Hoorcolleges op cd blijken een verrassend groot succes. Van de Acht filosofische miniaturen van Herman Philipse zijn al drieduizend exemplaren verkocht; nu staan onder meer De koude oorlog (Maarten van Rossem), Virussen (Ab Osterhaus) en De klassiekste klassiekers (Ineke Sluiter) op stapel.

Het 'luisterlezen' (in de praktijk vaak autolezen) lijkt vooral in de non-fictie school te maken. De grootste bestseller van luisterboekpionier Rubinstein is, uiteraard, Dan Browns De Da Vinci code, waarvan 30 duizend cd-setjes over de toonbank gingen. Maar het aantal verkochte boeken van deze titel bedraagt volgens uitgever Luitingh-Sijthoff een miljoen.

Dergelijke verhoudingen maken de meeste literaire uitgevers voorlopig nog sceptisch over de commerciële kracht van het luisterboek. 'Niet alle boekhandels willen ze hebben', zegt een vertegenwoordiger van De Bezige Bij. Toch maakt ook die uitgeverij steeds meer luisterboeken: in mei verschijnt Het satijnen hart, de nieuwe roman van Remco Campert, tegelijkertijd op papier en op cd. Concurrent Contact deed deze week hetzelfde met Mijn zoon heeft een seksleven en ik lees mijn moeder Roodkapje voor van Renate Dorrestein. Hoe de verhouding tussen papier en geluid is, weet men daar niet precies. Dorrestein is normaal gesproken goed voor een oplage van in de tienduizenden, die van het luisterboek omvat waarschijnlijk een vijftiende of twintigste deel daarvan.

Door de auteur zelf voorgelezen boeken, zoals ook W.F. Hermans' onlangs uitgebrachte lezing van De God denkbaar, zijn waardevol, vindt Henk Kraima, directeur van de Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek. 'Wat de hype betreft, denk ik dat je er snel bij moet zijn; het is voorbij voor je het weet. Als het luisterboek echt een succes wordt, zullen zaken als het Kruidvat er snel op duiken, net als bij de gewone cd-markt.' Maar volgens Kraima is het ook mogelijk dat de belangstelling voor luisterboeken niet beklijft.

De luisterboekenzaal op Vers voor de Pers wordt inderdaad niet platgelopen. Als schrijfster Lieneke Dijkzeul live haar luisterboek Aan de bal leest, meldt zich slechts een handvol belangstellenden. Veel meer mensen spoeden zich naar de stand van uitgeverij Querido, waar bij wijze van lokkertje een mini-luisterboek wordt uitgedeeld waarop A.F.Th. van der Heijden twee fragmenten uit zijn nieuwe roman Het schervengericht voorleest. Vooral de geluidsdrager is opmerkelijk: een single, verwijzend naar de grammofoonplaat op het omslag van de roman.

    • Arjen Fortuin