CDA wapent democratie met verboden

We moeten voorkomen dat er een politieke partij komt met een terrorist aan het hoofd, vindt CDA'er Maxime Verhagen. Zijn partij presenteerde gisteren een nota met plannen om de rechtsstaat te beschermen.

In de nota die het CDA gisteren presenteerde over democratie en rechtsstaat, Alles van Waarde is Weerbaar, staat een lange lijst van maatregelen en voorstellen die al waren bedacht om terrorisme te bestrijden. Een mooie lijst, vindt het CDA. De Tweede-Kamerfractie steunt die van harte. In de nota van gisteren staan daarnaast 'onbenutte mogelijkheden' van het strafrecht die volgens het CDA gebruikt zouden moeten worden om terrorisme en radicalisering tegen te gaan, zoals de mogelijkheid om organisaties te verbieden en veroordeelden het actief en passief kiesrecht te ontnemen.

Maar het gaat de partij niet in de eerste plaats om die technische voorstellen. Het gaat erom, zei CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen gisteren, dat de democratie in Nederland dringend beter beschermd moet worden. Want als morgen een politieke partij wordt opgericht waarvan de leiders zijn veroordeeld voor terrorisme, zullen we ons volgens hem afvragen: hoe hebben we dit toe kunnen laten?

Daarom staat in de nota ook dat de kieswet moet worden aangepast om te voorkomen dat zulke partijen meedoen aan de verkiezingen. En er staat dat het 'gerechtvaardigd' is om de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienst veel eerder in te perken dan nu gebeurt. Het kabinet-Balkenende wil het aan de rechter overlaten om het artikel uit het wetboek van strafrecht dat daarover gaat, te interpreteren. Het CDA wil dat het artikel opnieuw wordt geformuleerd.

Het is niet voor het eerst dat het CDA met zulke voorstellen komt. In februari vorig jaar zei Tweede-Kamerlid Coskun Çörüz tijdens een debat - naar eenleiding van een kabinetsnota over grondrechten - dat iemand tijdelijk het recht op vrije meningsuiting kan worden ontnomen als hij steeds maar 'rotzooi het internet opslingert'. Verhagen zelf pleitte al eerder voor een verbod op politieke partijen die 'misbruik maken van grondrechten'.

Bij het wetenschappelijk instituut van het CDA wordt ook nagedacht over bescherming van de rechtsstaat. In rapporten van het instituut staan voorbeelden over onderwijs. Als er een school zou zijn die een fatwa ondersteunt, zou zo'n school het recht op subsidie kwijtraken. Volgens Sybrand van Haersma Buma, die voor het CDA in de Kamer het woord voert over justitiezaken, is de nota bedoeld als aanvulling op het integratiedebat.

Een voorstel in de nota dat niets met strafrecht te maken heeft, gaat over een commissie die zou moeten worden opgericht 'om kwetsende uitlatingen in het publieke domein tegen de gaan' - een laagdrempelige voorziening waar 'burgers met hun grieven terechtkunnen om zo de onvrede over de vergroving van het publieke debat te kunnen kanaliseren'.

Dat is het verschil tussen CDA en VVD, vindt VVD'er Frans Weekers. 'Wij willen geen gedachtepolitie.' Volgens hem is het niet nodig om mensen die zijn veroordeeld wegens terrorisme automatisch burgerrechten te ontnemen. 'Het is aan de rechter om daarover te oordelen.' Weekers vindt dat het kabinet 'al fors heeft uitgepakt' om terrorisme tegen te gaan.

Het CDA vindt veiligheid een belangrijk thema bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart dit jaar. Maar nee, zegt een woordvoerder, die waren geen aanleiding om juist nu met de nota te komen.

Minister Donner (Justitie, CDA) gaat nu na in hoeverre de voorstellen afwijken van wat het kabinet zelf al had bedacht. De CDA-fractie vindt bijvoorbeeld dat 'haatzaaien' eerder strafbaar moet zijn dan nu. Donner zelf zei deze zomer dat een 'expliciet signaal' nodig was bij uitspraken die 'het toelaatbare overschrijden'. Hij maakt zich net als de fractie zorgen over 'vergaande vergroving' van het maatschappelijk debat. Maar het kabinet vond wel dat de rechter moet bepalen wanneer haatzaaien bestraft moet worden.

    • Petra de Koning