VN moeten AU in Darfur vervangen

De internationale vredesmissie in het Soedanese Darfur is mislukt en een vredesmacht van de Verenigde Naties moet de plaats innemen van de vredestroepen van de Afrikaanse Unie (AU).

Dit heeft Jan Pronk, speciale VN-afgezant voor Soedan, in het weekeinde aan de Veiligheidsraad gerapporteerd. Soedan verzet zich tegen een grote VN-rol in Darfur.

Jan Pronk schetste een uiterst somber beeld van de situatie in Darfur. 'Het enige wat we deden was de brokstukken verzamelen en doormodderen, we deden te weinig te laat', vertelde hij vrijdagnacht aan de Veiligheidsraad. Pronk, daarin gesteund door secretaris-generaal Kofi Annan en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice, wil de 7.000 soldaten tellende AU-troepenmacht vervangen door 12.000 tot 20.000 VN-soldaten. Deze nieuwe vredesmacht zou mobieler moeten zijn om de bevolking te beschermen tegen aanvallen van milities, rebellenlegers en regeringssoldaten.

De Soedanese regering reageerde onmiddellijk afwijzend op het voorstel. Een geïrriteerde Lam Akol, Soedans minister van Buitenlandse Zaken, zei zaterdag dat de VN niet het recht hebben een nieuwe vredesmacht voor te stellen zonder daar de Soedanese regering bij te betrekken. 'Geef de AU voldoende geld om haar vredesmissie in Darfur te volbrengen', kaatste Lam Akol terug.

Deze harde opstelling werd direct beantwoord door de AU. 'De Soedanese regering verkeert niet in een positie om een keuze te maken', zei Patrick Mazimphaka, een hoge AU-medewerker na topoverleg in Addis Abeba. De AU blijkt zelf de VN te hebben uitgenodigd haat taak in Darfur over te nemen.

Binnen de AU lijken verscheidene lidstaten zich hard te willen opstellen tegenover Soedan wegens het voortgaand geweld in Darfur. Ze krijgen daartoe deze week de kans tijdens de jaarlijkse top van de AU, dit jaar in de Soedanese hoofdstad Khartoum. Volgens de traditie wordt de president van het gastland één jaar voorzitter. Vele lidstaten blijken te willen voorkomen dat de Soedanese president Bashir voorzitter wordt. Zij stellen voor dat de Nigeriaanse president Obasanjo nog een jaar aanblijft.

De AU-vredesmacht is te klein en heeft te weinig geld. De VN geven echter niet het beste voorbeeld. Van de VN-vredestroepen voor het zuiden van het land is slechts 40 procent gearriveerd. Het vredesverdrag voor Zuid-Soedan werd al een jaar geleden gesloten.