Lappendeken

Mijn vader was diepvriesgroothandelaar. In de kelder van zijn bedrijf stonden twee enorme koelcellen. Bij min twintig stapelden mannen dozen met diepgevroren kip, vlees, groente en ijs. Ik kan me niet heugen dat de koelinstallatie in al die jaren één keer kapot is geweest. Het was steenkoud in de cel, het hele jaar door.

Met kou moet je zorgvuldig omgaan, leerde ik van mijn vader. Altijd de deur van de cel dicht, zelfs de koelkast thuis, anders 'liep' de kou eruit. Als ik op hete zondagmiddagen met mijn vader langs klanten reed in de luxe auto, moest er altijd een warme deken over de dozen op de achterbak. Onder een deken bleef alles langer koud.

Mijn vader leeft nog. Hij heeft zich thuis vast zitten opwinden toen hij hoorde van de kapotte ijsmachine in Hamar. Mijn vader is ver in de zeventig maar die machine was onder zijn bewind nooit uitgevallen. Nu ging het Europese kampioenschap naar de maan. Alle schaatsers raakten van de leg.

Na een slechte 500 meter wilde de Nederlandse schaatselite niet meer in hun nieuwe pakken rijden. Wie de specifieke kwaliteiten van deze pakken kent, slaat van schrik achterover. De gebruikte stof bevordert een turbulente laminaire stroming met luchtomleiding. Het geheel wordt afgemaakt met body mapping: voor ieder lichaamsdeel een ander type stof waardoor je in een soort lappendeken rond rijdt. Aardig, maar een vlotte ronde kan je er niet mee schaatsen.

Er schijnt negenhonderd uur in windturbine getest te zijn met de Swift Skin II. Je vraagt je af welke schaatsgek het proefkonijn is geweest voor het hypermoderne pak. Dolle Dries misschien. Of Erik Hulzebosch. Wie anders gaat negenhonderd uur met tegenwind op zijn kop in een tunnel staan in een te strak pak?

De Noorse schaatsers hadden het snelle pak uitgeprobeerd en wijselijk van aantrekken afgezien. Ze waren niet vooruit te branden. Dit is het eerste pak in de historie dat je langzamer laat schaatsen. Tja, óók een hele kunst om dat uit te vinden.

Ik sloeg zondag aan het internetten. Ik wilde alles weten over schaatskleding. Ik tikte als zoekopdracht 'schaatspakken' in en kwam uit bij een lichtblauw pak van het merk Yep Yep, aangeboden door Kuippie uit Gulpen, tegen elk aannemelijk bod over te nemen. Ik ben meteen weer opgehouden. De Nederlandse schaatsers wilden met spoed hun oude pakken terug. Ik hoorde laatst van een taxichauffeur dat hij met een te transplanteren lichaamsdeel van het ene naar het andere ziekenhuis moest scheuren. Het zweet had op zijn voorhoofd gestaan. Sinds dit weekend bestaat er ook een piloot die met een paar oude schaatspakken op schoot door het luchtruim vloog.

Het aantrekken van de vertrouwde oude pakken hielp geen moer. Romme duikelde naar een anonieme plaats in het klassement, Verheijen probeerde à la Hans Klok dóór de nietsvermoedende Jochem Uytdehaage heen te suizen. Met pleisters en blauwe plekken moesten ze daarna hun tien kilometer rijden. Alleen Sven Kramer reed nog om te winnen. Tevergeefs.

De Nederlanders beweerden dat het toernooi in Hamar vooraf niet als 'piekpunt' was bestempeld maar dit was het andere uiterste. Als geslagen mannen dropen ze af. Wat een verschil met winnaar Fabris. Hij schaatste zonder zorgen zijn rondjes in een blauw pak. Zijn geheim is zijn platte rug, hij rijdt met zijn bovenlichaam horizontaal aan de baan. Er hadden met gemak twee kindjes op kunnen zitten, dan nog was hij in Hamar kampioen geworden.

    • Wilfried de Jong