Koning Jacques IV naar de Spelen

Barbara de Loor en Jacques de Koning (onder voorbehoud) plaatsten zich gisteren alsnog voor de Olympische Winterspelen in Turijn. Grote verliezer was Gerard van Velde.

Met het slaken van een oerkreet en een opgestoken gebalde vuist ging Jacques de Koning in een vrijwel verlaten Thialf-hal als winnaar over de streep. Zojuist had hij voor de tweede keer in een rechtstreeks duel Gerard van Velde verslagen op de 500 meter en zich daardoor via een achterdeur geplaatst voor de Olympische Winterspelen in Turijn. Althans, als hij de komende weken in wereldbekerwedstrijden vormbehoud toont. De sprinter uit het Noord-Hollandse Middelie is een telg van een beroemd schaatsgeslacht. Zijn betovergrootvader was Coen de Koning die in het begin van de vorige eeuw wereldkampioen werd en in 1912 en 1917 bovendien de Elfstedentocht won. In zijn voetsporen traden drie Jacques' de Koning, allen goede schaatsers. Voormalig kernploeglid Jacques III trouwde met kortebaankampioene Truus Dijkstra en hun zoon veroverde gisteren vooralsnog het olympische ticket.

Er viel weinig af te dingen op de triomf van De Koning. In de eerste rit sloeg hij een aanval van Van Velde op het laatste lange stuk af. Het verschil op de finish was miniem: 35.82 seconden om 35.85. Maar toen de rijders na een klein uurtje opnieuw een tweegevecht moesten aangaan, bleek De Koning het beste gerecupereerd. Nu was het verschil een tiende van een seconde: 36.21 voor De Koning, 36.31 voor Van Velde.

De vreugde bij De Koning was groot. Hij omhelsde Beorn Nijenhuis en vloog over de boarding in de armen van zijn ouders. ,,Het was voor mij na het olympisch kwalificatietoernooi en het Nederlands kampioenschap in een korte tijd de derde spannende wedstrijd“, verklaarde De Koning zijn ontlading. ,,Je weet voor zo'n skate-off dat je slechts een minuut schaatsen bent verwijderd van de Spelen. Toen Van Velde mij in de eerste rit op de hielen zat dacht ik: “Zorg dat je technisch goed blijft schaatsen'. Voor de tweede rit spookte er van alles door mijn hoofd. Ik wist dat Gerard erop gebrand was om dat gaatje dicht te rijden en ik vroeg me af hoe hij dat ging doen.“

Maar Van Velde kwam te kort tegen het venijnige sprintertje. Uiteraard baalde de reus uit Heerde stevig. Uitgerekend een ploeggenoot zette hem de voet dwars op weg naar Turijn. Toch wel verrassend, want vorige week was hij nog tweede op de Nederlandse kampioenschappen sprint. Na een afkoelingsperiode wilde hij er slechts een paar woorden over kwijt. ,,Ik had gewoon slechte benen, geen vermogen. Zo'n slechte dag heb ik de laatste tijd wel vaker en dat baart me zorgen. Binnen een uur twee keer een vijfhonderd meter was voor mij iets te veel van het goede. Ik had ook al geen mogelijkheid om in te rijden.“ En dan enigszins sarcastisch: ,,Top voor Jacques dat hij naar de Spelen gaat. Hij was vandaag beter en ik heb het al drie keer meegemaakt.“

Vier jaar geleden veroverde Van Velde goud op de 1.000 meter van de Spelen in Salt Lake City. Op de sprint greep hij een met een vierde plek net naast een medaille. Van Velde is zesvoudig Nederlands kampioen. Op het WK was een tweede plaats in 2003 (Calgary) zijn beste prestatie. In 1998 nam hij al afscheid van de schaatssport. Rintje Ritsma wist de motorliefhebber eind 1999 weer over te halen de ijzers onder te binden. Het definitieve einde van zijn loopbaan lijkt nu langzaam te naderen voor Van Velde, die internationaal dit seizoen geen potten meer kon breken.

Op het olympisch kwalificatietoernooi hield hij De Koning nog wel achter zich. Maar daarna vertoonde zijn ploeggenoot een stijgende lijn. De Koning maakt zich dan ook geen zorgen over het vormbehoud dat hij moet tonen. ,,Ik ben de komende weken van plan alleen maar harder te gaan rijden.“

Dat zal Barbara de Loor ook moeten doen om in Turijn kans te maken op goud. De wereldkampioene op de 1.000 meter plaatste zich in elk geval wel met enig gemak door in een tweegevecht Paulien van Deutekom, die al een olympisch deelnemersbewijs had voor de 1.500 meter en de ploegenachtervolging, te verslaan. Verder dan 1.18,92 minuten kwam De Loor echter niet (Van Deutekom eindigde dik een halve seconde langzamer in 1.19, 55). Ze had er een verklaring voor, want ze stond vooraf stijf van de stress. Na haar griepje eind vorig jaar moest ze in een minuut waarmaken waar ze vier jaar voor had gewerkt.

De Loor: ,,Ik ben de afgelopen twee nachten met een slaaptablet naar bed gegaan“, vertelde ze. ,,Het had niet langer moeten duren. Het was slopend. Ik heb door de spanning eigenlijk een paniekrace gereden. Het was ook zo stil in de hal, ik had behoefte aan keiharde muziek.“

De Loor en Van Deutekom reden niet tegen elkaar omdat de deelname aan de Spelen in één rit beslist moest worden. Een van beiden zou dan het voordeel van de laatste binnenbocht hebben gehad. De loting bepaalde dat Van Deutekom de spits moest afbijten. Dat leek in het voordeel van De Loor. ,,Maar liever had ik als eerste gereden“, zei De Loor. ,,Dan was ik er tenminste zo snel mogelijk van af geweest.“

Volgens De Loor begint het seizoen nu pas voor haar. ,,December is altijd een crisismaand voor mij. Ik ben nu weer op mijn oude niveau. Op de Nederlandse kampioenschappen in Assen (waar ze als vijfde eindigde, red.) bespeurde ik al vooruitgang.'' Ze gaat naar de Spelen voor goud. Na dit seizoen zet ze een punt achter haar schaatscarrière. ,,Het is geen snelle baan in Turijn, dus heb ik een kans, want dat is in mijn voordeel. Ik zal het de concurrentie behoorlijk moeilijk maken.“