Huwelijken tussen neef en nicht moeten worden verboden

De overheid bekommert zich te weinig om het risico dat Marokkanen en Turken die in de familie trouwen, gehandicapte kinderen krijgen vindt Maarten Huygen.

Toen de Haarlemse antropoloog Ibrahim Yerden begon aan zijn promotieonderzoek, verwachtte hij dat Turken minder met neef of nicht zouden trouwen naarmate ze zouden ver-Nederlandsen.

Maar tot zijn verrassing is het tegendeel het geval. Het aantal huwelijken tussen neef en nicht verdubbelde in de tweede generatie, bleek hem uit het nauwkeurig volgen van 130 Turken. Ongeveer 30 tot 40 procent van de door hem onderzochte groep is getrouwd met neven of nichten, meestal uit het land van herkomst. Dat is veel vaker dan Turken in Turkije zelf doen, en bij elke generatie neemt het toe. Uit ander onderzoek dat hij voor het Noord-Hollandse adviesbureau Primo doet, blijkt dat het bij de Marokkanen ook zo gaat.

In zijn kantoorkamer vlak bij het Haarlemse treinstation probeert hij deze plotselinge gehechtheid aan de familie te verklaren. In de onzekere diaspora naar een niet vertrouwd land biedt familie zekerheid. “Het redden van de familie in het land van herkomst is een niet onbelangrijke drijfveer“, zegt Yerden. De neef of nicht mag ook profiteren van de grotere rijkdom en sociale zekerheid in Nederland. Bovendien willen de ouders een schoondochter of schoonzoon die voor hen zorgt als ze oud worden. Als zo iemand een familielid is, zal die beter zijn best doen.

“Het gaat om zorgen voor vader en moeder en om financiële ondersteuning“, zegt Yerden. Jongeren spreken er niet over, maar gaan uiteindelijk toch voor de bijl onder druk van de ouders en ze trouwen met voor hen gekozen verwanten.

Yerden wijt de toename van het aantal huwelijken tussen verwanten aan het als vijandig ondervonden klimaat in Nederland. Des te meer reden om in de familieschulp te kruipen. Toch kan het Nederlandse klimaat niet de doorslag geven, want het aantal neef-nichthuwelijken tussen moslimimmigranten groeit ook in andere westerse landen, erkent hij.

Het verbazende is dat in Turkije en in Marokko meer wordt gewaarschuwd tegen de genetische gevaren van neef-nichthuwelijken dan in Nederland. Het aantal gehandicapten en door erfelijke ziektes gestorven zuigelingen onder Nederlandse Turken en Marokkanen zegt genoeg. Yerden heeft ook twee gehandicapte kinderen in de eigen familie, van een oom die met zijn nichtje trouwde. Doordat Marokkanen en Turken vaak zelf voor hun gehandicapten zorg dragen, blijft een deel van het probleem verborgen.

De CDA-fractie in de Tweede Kamer had een goed voorstel tot een verbod op een huwelijk tussen neef en nicht, maar minister Hoogervorst van Volksgezondheid zag ervan af. Daarbij baseerde hij zich op onderzoek waaruit zou blijken dat de gevolgen mee zouden vallen. Volgens genetici die ik sprak, verdubbelt de kans op enig genetisch gebrek bij een neef-nichthuwelijk. Een sprong van grofweg drie naar zes procent risico vind ik al niet te verwaarlozen. Bij ruim 30 procent neef-nichthuwelijken onder één miljoen Nederlandse moslims zijn dat nog altijd minstens 10.000 gestorven baby's, gehandicapten of chronisch zieken extra.

Maar als de tweede en derde generaties ook weer met neven en nichten trouwen, stijgen de risico's met sprongen, aldus Koos Zwinderman, hoogleraar biostatistiek aan de Universiteit van Amsterdam. Dat wordt het dus nog veel hoger dus dan waar Hoogervorst van uit ging. Dat is veel.

Volgens Yerden zijn de risico's van in de familie trouwen taboe onder moslims. Een getrouwde neef en een nicht kunnen zichzelf dus achteraf moeilijk verwijten maken als het gehandicapte kind er al is. Maar ze kunnen de overheid wel nadragen dat ze nooit zijn ingelicht.

Een verbod op neef-nichthuwelijken zou moeten worden voorafgegaan door goede wetenschappelijke informatie, eventueel in het Turks en het Arabisch, want juist de ouderen hebben deze kennis nodig. Er zou volgens Yerden bij gezegd moeten worden dat de maatregel voor een beter nageslacht en een betere toekomst is bedoeld. Verwanten die zich verloven, zouden kunnen beginnen met een onderzoek naar ziekten in de familie.

De uit Pakistan gevluchte journalist Munir Ahmad Malik vertelde mij over twee Pakistaanse zusjes uit Den Haag die zijn uitgehuwelijkt aan Londense neven. Zij en hun neven willen niet trouwen, want zij kennen de genetische risico's, maar ze doen het toch onder druk van de ouders die al die wetenschappelijke feiten maar nieuwerwetse westerse onzin vinden.

Malik, die zich op eigen initiatief tot deze krant wendde, wil actie en discussie. Hij hoopt dat ook moslimvoorgangers waarschuwen. Toen hij nog in Pakistan werkte, publiceerde zijn krant Jhang het bericht dat zelfs de Saoedi-Arabische regering pamfletten liet uitdelen over de gevaren van neef-nichthuwelijken. Een verbod is in Saoedi-Arabië niet mogelijk, want Mohammed had zijn dochter uitgehuwelijkt aan een neef. Maar de islam heeft volgens Malik niets tegen het verbreiden van wetenschappelijke kennis.

In Amerika, dat ervaring heeft met massa-immigratie en alle bijverschijnselen daarvan, hebben 24 van de vijftig deelstaten het verwanten-huwelijk verboden. Nederland moet ook zo verstandig zijn.

In Pakistan komt het trouwen binnen de familie meer voor dan in Turkije of in Marokko. Malik kent de gevolgen als bloedziekte, zwakbegaafdheid, Downsyndroom. In een stukje beschreef hij de erfelijke gebreken door huwelijken tussen verwanten van westerse koningshuizen. Hij voorziet een genetische ramp over vijftien, twintig jaar onder geïmmigreerde moslims.

Als buitenstaander kan Malik perfect de reden geven waarom de politiek terugschrikt. Ze willen de moslimstem niet verliezen en niet beschuldigd worden van opnieuw provoceren. Maar “je moet de mensen niet blind laten voor de feiten“, protesteert hij.

Yerden ziet al hoofdschuddend aan hoe deze regering met al die integratieplannen “dertig jaar verwaarlozing in dertig dagen wil inhalen“. Dat mag niet opnieuw gebeuren met huwelijken tussen verwanten.