Een naakte man zonder stickers over zijn delen!

“De post“, zucht de man die de lobby van mijn flatgebouw in de gaten houdt. Soms ben ik er weken niet en zit mijn minuscule brievenbus zo vol dat de lobbyman de pakketten op zijn volle bureau moet opstapelen.

Niet dat ik zoveel echte post krijg in Iran. En leuke post al helemaal niet. Het is wonderbaarlijk dat de afdeling belastingen van de gemeente Leiden me hier in Teheran weet te vinden. Het leeuwendeel van de zendingen bestaat uit NRC's in transparante cellofaantjes. De kranten komen meestal een week of twee te laat. Toen ik hier pas woonde verbaasde ik me hierover, want DHL doet drie dagen over Nederland-Iran. Dat moet sneller kunnen, dacht ik bij mezelf.

De reden voor de vertraging werd me al snel duidelijk. De kranten komen niet zo laat omdat Iran een rare bananenrepubliek is, integendeel. De kranten komen laat omdat ze eerst moeten worden gelezen door mensen die weten wat goed voor me is.

Alle post die naar Iran wordt gestuurd, moet langs de burelen van de dienst Ter bevordering van het Goede en voorkoming van het Kwade.

Deze revolutionaire organisatie is een van Irans belangrijkste wapens tegen de westerse culturele invasie die het land altijd bedreigt, zo menen conservatieve politici in Iran. Zij praten altijd over “de vijand“, zonder deze specifiek te noemen. Volgens iemand die ooit de afdeling Post van de (staats)organisatie heeft bezocht, zitten er honderden religieuze studenten in een grote hal die de hele dag niets anders doen dan post openmaken en censureren. Langer dan drie maanden houden ze het niet uit, daarna raken ze gecorrumpeerd door de blootstelling aan de westerse decadentie.

Vroeger gebruikte de zedencensuur-beambten zwarte stiften voor hun werk. Onder andere blote lichaamsdelen van vrouwen werden daarmee onzichtbaar gemaakt. Naarmate Iran midden jaren '90 meer contact kreeg met de buitenwereld werd het stiften erg tijdrovend. Daarom is de dienst nu overgestapt op blauwe stickers. De post wordt gescreend en vervolgens dichtgeplakt alsof deze nooit is geopend. Wat “goed' is en “kwaad' is iedere keer weer verschillend. Bierreclames halen de toets der zedelijkheid meestal wel, maar een blote vrouwenschouder bij een Rolexreclame wordt ongepast geacht.

Censuur is doodnormaal in Iran waar de afgelopen jaren meer dan 100 kranten werden opgericht en weer gesloten. Satellietontvangers zijn officieel verboden, al hebben veel mensen er toch een. Meer dan 550.000 websites worden gefilterd. Wie in Iran op Google een “gezagsondermijnend' woord als tattoo intikt, krijgt een filtermelding. “Deze pagina is verboden“, staat er dan streng. Buitenlandse kranten zijn niet te koop in Iran, tijdschriften soms wel, maar die zijn dan ook van stickers of stift voorzien. Bij grensposten komt van alles binnen, maar soms is er een ongelukkige die wordt betrapt met “verkeerde' lectuur.

Eens zag ik hoe een Iraanse dame terugreizend uit Dubai het internationale roddelmagazine Hello aan een douanebeambte moest overhandigen. Deze bladerde er zeker een vol kwartier in alvorens het terug te geven. Blijkbaar konden deze internationale sterren, de meeste in bikini's, er wel mee door. Na uitvoerige bestudering natuurlijk.

De krant is een van de weinige afleidingen op leesgebied in Iran. De stickers vormen een extra dimensie bij het leesplezier. Het is iedere keer weer een verrassing als ik de NRC opensla om te zien waar de Nederlandse redacteuren de Iraanse grens der zedelijkheid hebben overschreden. Bij de kunstpagina's is het bijna altijd raak. Een bespreking van een Franse kunstfilm met foto van dame met blote rug. Ik zie haar - waarschijnlijk - ranke schouders niet, want er zit een sticker overheen. Een foto van Britse actrice Keira Knightley in avondjurk: gecensureerd. Maar ook de economiepagina's, bijvoorbeeld met een foto van zangeres Beyoncé (sticker over decolleté), gaan soms te ver in Iran.

Soms worden er lichaamsdelen over het hoofd gezien. Het hoogtepunt was een foto van een naakte man (weer op de kunstpagina's) zonder stickers over zijn edele delen. Misschien was er net wisseling van plakwacht bij de opzieners van Goed en Kwaad.