De Arabische geldstroom

De westerse beurzen, die van Amsterdam voorop, boekten in 2005 mooie rendementen. Maar voor de grote winsten moesten beleggers vorig jaar in het Midden-Oosten zijn.

Philip de Witt Wijnen

Ooit gehoord van Orascom Telecom of Orascom Construction? Of wist u dat Vodafone twee jaar geledenzijn Egyptische tak naar de beurs heeft gebracht?

Had u dat maar geweten, want deze drie fondsen zorgden er voor dat de beurs van Egypte vorig jaar de grote winnaar was van alle aandelenbeurzen wereldwijd. De Amsterdamse AEX-index deed het met een winst van ruim 24 procent indrukwekkend in 2005, maar de Cairo & Alexandria Stock Exchange (CASE) won ruim 200 procent in waarde. De drie genoemde bedrijven hadden daarin een belangrijke bijdrage, Omgerekend naar euro's: Orascom Construction + 266 procent; Orascom Telecom + 185 procent en Vodafone Egypt + 133 procent. Had u daar maar in belegd.

Met een beetje geluk hééft u daar in belegd zonder dat u het wist, want het Global Emerging Markets Fund van Robeco was een van vele fondsen die enthousiast in deze ondernemingen instapte. “Wij waren er vroeg bij“, zegt fondsmanager Wim-Hein Pals van Robeco. “En we waren veel Arabieren zelfs voor, want al in januari vorig jaar zijn we op de beurs van Egypte ingestapt. Die had het in 2004 ook al goed gedaan.“

Inmiddels hebben “de Arabieren' uit de olieproducerende landen in de regio - Saoedi-Arabië, Koeweit, Qatar, om er een paar te noemen - de beurs van Egypte overspoeld met miljoenen dollars die zij aan de vorig jaar flink gestegen olieprijs hebben verdiend.

Dát, de stroom van de petrodollars, is volgens Pals de belangrijkste oorzaak van de gigantische groei van de CASE, als ook van andere beurzen in de regio. In de top tien van best presterende beurzen staan achter Egypte zeven andere landen uit het Midden Oosten genoteerd (zie kader).

Maarten-Jan Bakkum, beleggingsstrateeg opkomende markten bij ABN Amro Asset Management heeft er een verklaring voor. “Rijke sheiks steken hun vele geld graag in moslimlanden in de eigen regio.“ Deels uit overtuiging, deel uit pragmatisme, want sinds de terroristische aanslagen van 11 september, viereneenhalf jaar geleden, is het voor hen een stuk lastiger geworden om hun kapitaal in de Verenigde Staten te investeren.

De manier waarop Arabische beleggers hun geld de regionale aandelenmarkten op sturen, is volgens Bakkum weinig rationeel. De waarderingen zijn met koerswinstverhoudingen van 20 tot 40 maal de winst dermate hoog dat er “van enig research naar de onderliggende waarde geen sprake lijkt“. “Het maakt hen ook niet uit: het geld moet stromen.“

Inmiddels, zegt ook Wim-HeinPals van Robeco, zijn de aandelen op deze effectenbeurzen zo duur geworden dat nu instappen een kostbaar avontuur is. Pals: “Wij hebben onze belangen wat teruggeschroefd en ons geld van de tafel gepakt.“

Niettemin, zeggen beide kenners van de zogeheten emerging markets blijven sommige beurzen in het Midden-Oosten ook volgend jaar interessant. Bakkum: “Zolang de olieprijs hoog blijft, wat wij verwachten, zullen de beurzen waarin Arabieren beleggen stijgen.“ Zijn collega van Robeco, Pals, verwacht eveneens dat de olieprijs op hoog niveau blijft. En dus blijft het, wat hij noemt “broeikaseffect“ werken. “Al het geld dat de oliesjeiks verdienen blijft hangen in de eigen regio.“

Het is overigens niet mogelijk om in alle goed presterende beurzen in het nabije oosten te beleggen. Pals: “Sommige landen, zoals Saoedi-Arabië en Koeweit zitten voor westerse investeerders potdicht. Daar mogen alleen mensen uit eigen land in beleggen.“ 

Ook Rusland scoorde als grote olieproducent hoog vorig jaar. Niet zozeer omdat ook hier veel Arabisch geld naar toeging, als wel dat de beursgenoteerde energiereuzen van Rusland zelf veel in waarde toenamen. Robeco profiteerde mee. Pals: “We hebben flink geprofiteerd van de rendementen van Lukoil en Gazprom.“ Het renationalisatiebeleid heeft buitenlandse beleggers niet afgeschrikt, zegt Pals. “Na het drama rond Yukos in 2004, heeft Poetin geen gekke dingen meer gedaan. Hij heeft Gazprom juist opengesteld voor buitenlands kapitaal. Wij konden aandelen op de beurs in Londen aanschaffen en ook daar steeg Gazprom vorig jaar met zo'n 180 procent.“

Aan de randen van de Arabische wereld kijkt ABN Amro met veel belangstelling naar twee landen die het afgelopen jaar achterbleven: Marokko en Pakistan. Bakkum: “Dat zijn beide ook moslimlanden, met een steeds stabieler politiek klimaat. Het is wachten tot de oliesjeiks die landen ontdekken. Dan kan het hard gaan.“

Ten dele is dat al gebeurd, want toen de Marokkaanse KPN, Maroc Telecom, vorig jaar naar de beurs ging kwam het grootste deel van de buitenlandse beleggers uit de olie-regio rond de Perzische Golf. Zelf tekende Robeco ook in, zegt Wim-Hein Pals niet zonder trots. “Dat fonds steeg sinds de beursgang met 70 procent.“

    • Philip de Witt Wijnen