Bedroefd

Als Erica Terpstra zegt dat ze bedroefd is, schrik ik. Droeve Erica? Had zij, lang geleden, niet alle leed getranscendeerd tot schater? Er is, naar ik weet, niet één actieve sporter die zich hangende mondhoeken van Erica kan herinneren. Mevrouw Terpstra: moeder van wat in vreugde leeft en beweegt.

De onverlaat die haar het uitheemse ongemak van verdriet heeft bezorgd, is Jorien van den Herik. Jorien suggereerde op de nieuwjaarsreceptie van Feyenoord dat de sportkoepel NOC*NSF als mysterieuze souffleur van Rita Verdonk optreedt in de (voorlopige?) afwijzing van de naturalisatieaanvraag van Salomon Kalou. Voor NOC*NSF is discriminatie van de voetbalsport überhaupt traditie, weet Van den Herik.

De Feyenoordpreses deelde nog een sneer uit. Volgens hem had Erica Terpstra zich als een kloek uitgestrekt over zes miljoen euro aan lotto- en totogelden die eigenlijk voor betaald-voetbalorganisaties zijn bestemd. Hij zei het niet met zoveel woorden, maar je zag hem denken: diefstal! Dat komt hard aan bij een vrouw die zich doorgaans in jute voortbeweegt en die zich nauwelijks een hoedje voor de winter permitteert. Voor Erica geldt maar één kapitaal: blijmoedigheid. Ze is niet eens geïnteresseerd in drinkgeld, laat staan in miljoenen van de lotto. Ze heeft geen chauffeur, als voorzitter van NOC*NSF. Aan haar is geen materie besteed. Erica is in haar organische weelde geest geworden.

Het gebeurt vaker dat Jorien van den Herik zich van vijandbeeld vergist. En altijd op de nieuwjaarsrecepties van Feyenoord. Waar hij het nooit over Feyenoord heeft. Nooit over sukkels als Ruud Gullit en Mark Wotte. Als Jorien spreekt, davert de rechtsstaat, versteent Nederland als sportnatie in mismanagement, wordt het ene schandaal na het andere ontmaskerd. Niemand deugt, leve het volk!

Er komt iets bij. De laatste jaren heeft hij in zijn kleinkinderen het wonder van nieuw leven ontdekt. Daar spreekt hij graag over, met ontroering en vervoering. De existentialist Van den Herik. Hij is dan bijna zo gelukkig als Erica Terpstra in haar normale dagelijkse doen. De intimus Van den Herik staat ver van zee en strand, van zeilboten en jachthavens. Ook ver van Feyenoord. Vroeger zag ik hem een enkele keer in een Antwerps restaurant. Altijd in nabijheid van zijn vrouw Joke en van vrienden, makelaars of tuig van de snelle hap kwamen niet aan zijn tafel. Sacrosankte intimiteit.

De laatste tijd is Jorien almaar onzichtbaarder geworden. Ook in Antwerpen. Soms denk ik: wat Cruijff voor Ajax is, is Van den Herik voor Feyenoord - een hogere macht. Een klopgeest. Je ziet hem niet, maar hij is er altijd. Voetbalpresidenten, je hebt ze in alle soorten: exoten, ballen, boekhouders, ijdeltuiten en farizeeërs. Maar zoals Van den Herik is er maar één. Afstandelijk, eigenzinnig, onzichtbaar en toch geliefd. Althans, hij wordt niet het stadion uitgezongen door spreekkoren, zelfs niet in dagen van diepe malaise. Jorien heeft, in termen van voetbalmores, een ongekende onschendbaarheid afgedwongen.

Zijn uitval naar het NOC*NSF past in de niet altijd even subtiel geregisseerde legendevorming. In de Kuip zit geen mens die zich ook maar iets kan voorstellen bij de prestaties van een badmintonster, een tafeltennister of een turnster. Schaatsen? Te vroeg geboren oma's! Zo denkt de preses er ook over, als eerste onder zijn gelijken. En zo spreekt hij, niet geheel vrij van enige demagogie.

Op de nieuwjaarsreceptie van PSV ging het alleen over geld. Over kleinburgerlijkheid dus. Typisch PSV. Het zou de rijkste club van het land moeten zijn maar zwalkt maar van deficit naar deficit. Voorzitter Rob Westerhof geeft zichzelf nog twee jaar om de boel aan te zuiveren. Ook typisch PSV: de underdog, wentelend van genot in alarmkreetjes. Vergeleken met PSV is Feyenoord een club van armoedzaaiers. Alles wat ze in Rotterdam kopen, is tweederangs, ongerijpt of opgelapt. De geldnood blijft duren. Daar hoor je Van den Herik niet over. Te trots voor gemekker over financiële zorgen. Liever neemt hij de maat van Den Haag, van Papendal en Zeist, waar bureaucratieën mateloos en gesubsubsidieerd onaneren. Opschudden die handel.

Ik verlang alweer vurig naar de volgende nieuwjaarsreceptie van Feyenoord. Naar het woord van Jorien. Benieuwd wie dan aan het spit gaat. Zou het IOC-lid Willem-Alexander kunnen zijn? Of de pastiche Marco Pastors? In ieder geval, bloed zal vloeien.

    • Hugo Camps