Adviesraden: wijzig het energiebeleid

Nederland moet nauwere politieke banden aangaan met olie- en gasexporterende landen als Rusland, Saoedi-Arabië, Koeweit, Libië en Nigeria. Dat schrijven de Algemene Energieraad en de Adviesraad Internationale Vraagstukken in een zwaarwegend advies in opdracht van de ministers Bot (Buitenlandse Zaken, CDA) en Brinkhorst (Economische Zaken, D66).

De voorgestelde strategie verhoogt de zekerheid dat Nederland de komende decennia over voldoende energie beschikt om zijn economie te laten groeien. Als het advies wordt opgevolgd, betekent dat een forse verschuiving van het Nederlandse energiebeleid, dat tot dusver vooral in Europees verband werd vastgesteld. Nederland zou binnen de EU zijn eigen pad moeten kiezen om de aanvoer van olie en gas veilig te stellen.

“De urgentie is er groot genoeg voor“, zegt G. Verberg, voorzitter van de commissie die het rapport opstelde. De laatste jaren is er wereldwijd grote schaarste ontstaan aan olie en gas. De strijd om de toegang tot olie- en gasvoorraden tussen de VS, China, India, Japan en Europa is gestegen en zal naar verwachting verder toenemen. Tegelijkertijd hebben overheden in onder meer Rusland en Venezuela hun greep op de olie- en gasbronnen van hun land verstevigd.

Het rapport zegt niet dat Nederland zich moet losmaken van Europa, maar dat het moet anticiperen op twee toekomstscenario's. Versterkt de huidige tendens van nationalisme en geopolitiek, dan vaart Nederland wel bij een eigen energiebeleid. Komt er een nieuwe golf van globalisering, dan staat Nederland het sterkst in een verenigd Europa met een open en vrije energiemarkt.

Mocht de energievoorziening een grotere rol gaan spelen in het buitenlands beleid van Nederland, zoals het rapport adviseert, dan kan dat grote gevolgen hebben voor onder meer de ontwikkelingshulp. Arme landen die over grote olie- en gasreserves beschikken zouden dan wellicht meer hulp ontvangen, vergeleken met landen die zulke bronnen missen.